15e Haags Weekendtoernooi

Aan het eind van de eerste volle week van november ontvang ik een bericht met de vraag of er geholpen kan worden met de af- en de opbouw vanwege de 15e editie van het Haags Weekendtoernooi. Een toernooi dat gezamenlijk georganiseerd wordt door de Haagse verenigingen Schaakcombinatie HTV, Haeghe Ooievaar en sg Discendo Discimus.

Dat toernooi wordt georganiseerd in het weekeinde van vrijdag 16 tot en met zondag 18 november 2018. In hetzelfde weekend staat op de zaterdag de tweede ronde van de zevende editie van de Best of the West-toernooi op het programma, georganiseerd door schaakvereniging Amsterdam West. Hierdoor was er nog geen overweging geweest om mee te doen aan het Haags Weekendtoernooi. Maar helpen met opbouwen op de vrijdagmiddag; ik vond dat ik dat wel kon gaan doen en zegde mijn medewerking toe.

Hiermee werd eigenlijk de basis gelegd om in de loop van de erop volgende week toch de beslissing te nemen voor de tweede maal mee te doen aan het Haags Weekendtoernooi en een bye te nemen voor het toernooi dat in het Bilderdijkpark in Amsterdam afspeelt. Je spreekt nogal wat mensen die ook mee gaan doen, waardoor je uiteindelijk overstag gaat.

Voorbereiding

Zo’n weekendtoernooi is een niet te onderschatten inspanning. Er moet goed voor jezelf gezorgd worden. Dat maakt verschil of je het weekend goed doorkomt, of dat je aan het eind van zo’n weekend helemaal gesloopt bent.

De vrijdag waarop ’s avonds het toernooi begint wordt benut om in de ochtenduren een macaroni maaltijd te bereiden, waarmee ik zaterdagochtend en zondagochtend mezelf een groentenrijk ontbijt kan voorschotelen. Waardoor ik er qua energievoorziening gedurende de schaakdag goed voor sta.

Zes soorten groenten – de kleine groene asperges wilden niet op de foto – aangevuld met rode peper, knoflook, gehakt en macaroni werden uiteindelijk in een bad van twee flessen sugocasa gedompeld in een wokpan waarvan de inhoud uiteindelijk in zes porties is genuttigd.

Met zulk ontbijt heb je rond het middaguur geen honger gevoel. Geen gevoel van energie-leegte. Wanneer je bijvoorbeeld muesli met yoghurt nuttigt als ontbijt, ligt dat wel anders. Dat aspect speelt een rol in je scherpte achter het schaakbord.

Lombard
prei, asperge-broccoli, aubergine en rode paprika
Lombard
twee grote uien

Zulk ontbijt brengt ook met zich mee dat je zorgvuldig moet zijn in de keuze van de reis naar de speellocatie, zo kort na het ontbijt. De organisatie beveelt aan om tramlijn 4 te kiezen en uit te stappen bij halte De Rade. Vanuit de Zeeheldenkwartier kun je ook tramlijn 16 pakken en dan op Statenplein buslijn 21. Die stopt onder andere op halte Houtwijklaan, waarmee Woonzorgcentrum Houthaghe langs de wandelroute op weg naar de speelzaal ligt. Handig, voor als dopingcontrole zich aandient. Waar de zondagochtend sprake van was.

Leuke bijkomstigheid van Woonzorgcentrum Houthaghe is dat mijn oma daar ruim tien jaar gewoond heeft, voordat ze begin maart 2011 overleed. De laatste keer dat ik enkele partijen dammen gespeeld heb, was daar in dat Woonzorgcentrum tegen mijn oma. Ik kwam destijds van het Tulpentoernooi in Roelofarendsveen om de bos tulpen aan mijn oma te overhandigen. Zij had wel zin in een partijtje dammen. Dat werd dus een echte dam-avond, na een dagje schaken.

Bij de receptie heb ik het daarover gehad uiteraard en ze kon zich mevrouw Koks nog wel herinneren.

Het toernooi

Er is gestreden in twee groepen

groep rating
A 1701 en hoger
B 1800 en lager

bord wit zwart
17 David Madularea 0 – 1 Paul Koks
4 Paul Koks 1 – 0 Kees van Toor
3 Edwin van der Leij ½-½ Paul Koks
bye
3 Paul Koks 1 – 0 Tomas Gallardo Banez
2 Steven Braun 1 – 0 Paul Koks

Tweemaal eerder scoorde ik vier punten tijdens een weekendtoernooi. Tijdens het Nova College Weekendtoernooi van 2012 begon ik met 1 uit 3, om vervolgens een reeks van drie overwinningen neer te zetten. In het Daniel Notenboomtoernooi van 2011 stond de score van vier punten ook na vijf ronden op het scorebord en zou een overwinning in de slotronde goed zijn voor een (gedeeld) eerste plaats. Tijdens dit Haags Weekendtoernooi was er na vijf ronden een achterstand van een half puntje op de koploper.

Eindresultaat ten opzichte van tegenstanders

punten mijn resultaat
2 Steven Braun 5 0
8 Paul Koks 4
11 Tomas Gallardo Banez 4 1
12 Kees van Toor 4 1
23 Edwin van der Leij 3 ½
24 David Madularea 3 1

Groep B


Bord 17

David Madularea Paul Koks
0 partij 1

In de eerste ronde mag ik het opnemen tegen een jeugdlid van sv Voorburg. Een vereniging waar jeugd goed opgeleid wordt. Dat is mooi, want dat maakt het spelen tegen zulke gasten leuk.

Er komt een klassiek geweigerd damegambiet op het bord, waarbij duidelijk wordt dat het spelinzicht van David weinig te wensen overlaat. Zorgvuldigheid in het spel is dus vereist. Want een belangrijke fout kan er toe leiden dat je onder de voet gelopen wordt.

Na pionnenruil op d5 ontstaat er een pionnenmeerderheid op de damevleugel voor mijn zwarte formatie.

1.d4 d5 2.c4 e6 3.Pc3 Pf6 4.Lg5 Le7 5.cxd5 exd5
6.e3 O-O 7.Ld3 Pbd7 8.Db3 c6 9.Pf3 h6 10.Lh4 a5

Diagram 1 Madu-Koks
stelling na 10…a5

Met 10…a5 maak ik een eerste aanstalten in mijn plan de pionnenmeerderheid te benutten. Tegenstanders zijn er om zo’n plan tegen te werken en dat lukt goed. De remise marge wordt weinig ontlopen in de loop van de strijd. Aan beide kanten wordt zorgvuldig gespeeld.

11.a3 Db6 12.Dxb6 Pxb6 13.O-O Pc4 14.Lxc4 dxc4 15.Pe5 Le6 16.Tac1 Tfc8 17.Pa4 Ta6

Diagram 2 Madu-Koks
stelling na 17…Ta6

Met de stelling na 17…Ta6 op het bord ziet het er naar uit dat het gaat lukken een mooie pionnenformatie op de damevleugel te krijgen doordat de zet …b5 uitgevoerd lijkt te kunnen worden.

18.Pc5 Lxc5 19.dxc5 Pe4 20.Pxc4 Lxc4 21.Txc4 Pd2 22.Td4 Pxf1 23.Kxf1 b5

Diagram 3 Madu-Koks
stelling na 23…b5

De zet 23…b5 kan zelfs bereikt worden met kwaliteitswinst. Maar de witte toren staat op een mooie lijn en de zwarte veldenloper gaat goed assistentie verlenen. Er is nog werk aan de winkel om iets met de pionnenketen te kunnen bereiken.

24.Ke2 Te8 25.Lg3 Te7 26.b3 Tb7 27.Te4 f6 28.Ld6 Kf7 29.f4 Ta8
30.f5 Te8 31.Th4 b4 32.a4 Td7 33.Kf3 Te5

Diagram 4 Madu-Koks
stelling na 33…Te5

Achter het bord kies ik er voor om de kwaliteit terug te geven, de koning en mijn toren kan assisteren in het naar de overkant wringen van een van mijn damespionnen. Later laat tante Houdini thuis zien dat ik er beter aan had gedaan om het kwaliteitvoordeel te behouden om mijn torens een pionnenopmars aan de koningsvleugel te laten ondersteunen.

Dat zijn vaardigheden die zich moeten ontwikkelen door dit soort partijen op het bord te krijgen en vervolgens te analyseren.

34.Lxe5 fxe5 35.Ke2 Td5 36.Tc4 e4 37.Txe4 Txc5 38.Td4 Txf5 39.Tf4 Ke6 40.Txf5 Kxf5

Diagram 5 Madu-Koks
stelling na 40…Kxf5

Door het teruggeven van de kwaliteit wordt de remise-marge nog dichter genaderd gedurende een reeks zetten. Het blijft bij elke zet goed opletten en beide formatie-beheerders doen dat uitstekend. In de stelling na 40…Kxf5 had ik berekend dat een zwarte pion als eerste aan de overkant zou komen, wanneer wit zijn koning naar c4 verplaatst. Want dan kan de zwarte koning via e4 op pad gaan om de weg vrij te maken voor de zwarte b-pion. Deze pion kan dan met schaak promoveren.

41.Kd3 Ke5 42.g3 g6 43.e4 g5 44.g4 c5 45.h3 Kf4

Diagram 6 Madu-Koks
stelling na 45…Kf4

Eigenlijk was 44…Kf4 beter geweest. Na 44…c5 kan wit remise bereiken door zijn koning in de buurt van pion e4 te houden. Door 45.h3 kan ik alsnog 45…Kf4 spelen en heb ik mijn doel bereikt: de gepasseerde vrijpion van wit gaat sowieso verloren en minstens een van de zwarte pionnen kan de titel ‘gepasseerde vrijpion’ verkrijgen, om vervolgens te promoveren tot dame. David geeft mij de kans om mijn vaardigheden tot en met het matzetten van zijn koning op het bord uit te voeren.

Diagram 7 Madu-Koks
slotstelling na 63…Df7 mat!

0 – 1

Er is genoeg stof om te analyseren, maar met het programma van zaterdag in het vooruitzicht doen we dit niet direct na de partij.

naar boven

Bord 4

Paul Koks Kees van Toor
1 partij 0

De mist beperkt het zicht op deze zaterdag terwijl de reis naar de speellocatie ondernomen wordt. Symbolisch voor wat deze dag gaat brengen.

In de tweede ronde mag ik het met de witte stukken opnemen tegen Kees van Toor. Een schaker uit de Rotterdamse Schaakbond. Er komt een klassiek konings-indisch op het bord, waarbij het lukt om geleidelijk een mooie stelling op te bouwen.

1.d4 d6 2.Pf3 Pf6 3.c4 g6 4.Pc3 Lg7 5.e4 O-O 6.Le2 Pbd7
7.O-O c5 8.d5 a6 9.Tb1 Pe8 10.Le3 h6 11.Dd2 Kh7 12.Pe1 Pdf6 13.f4

Diagram 1 Koks-Toor
stelling na 13.f4

13.f4 speel ik met het idee in de nabije toekomst door te schuiven naar f5, om zwarts koningspionnenketen op het juiste moment aan te tasten, maar hier speelt zwart 13…e5??.

Hiermee wordt de zwarte formatie stevig ontwricht. Na 14.fxe5, dxe5 15.Lxc5 heeft wit een prachtige pionnenformatie op het centrum met twee verbonden vrijpionnen. Die zullen lastig af te stoppen zijn.

13…e5 14.fxe5 Pd7 15.exd6 Pxd6 16.Pf3 Lxc3 17.bxc3 Pxe4

Diagram 2 Koks-Toor
stelling na 17…Pxe4

Met zoals zwart het nu gespeelt heeft bereikt wit ook twee vrijpionnen, maar daar kan er één van geplukt worden. Hiermee staat zwart wel zijn belangrijke zwartenveldenloper af. Hierdoor ontstaat een enorme hoeveelheid aan oncontroleerbare velden voor zwart.

18.Dc1 h5 19.Ld3 Pd6 20.Pg5+ Kg7

Diagram 3 Koks-Toor
stelling na 20…Kg7

Het ‘nekschot’ kan uitgevoerd worden in de vorm van 21.Txf7 met 22.Pe6 schaak! in het vooruitzicht.

1 – 0

Kees van Toor herstelt zich in de loop van het toernooi sterk van deze partij, want ook hij staat na vijf ronden op vier punten.

naar boven

Bord 3

Edwin van der Leij Paul Koks
½ partij ½

Zaterdagmiddag mag ik weer aan de slag met de zwarte stukken, tegen Edwin van der Leij van de vereniging Haeghe Ooievaar. Ik krijg de kans verder te borduren op de ervaringen opgedaan in de eerste ronde, waarbij de witte formatie eerder rokeert dan in de partij van afgelopen vrijdag.

1.d4 d5 2.c4 e6 3.Pc3 Pf6 4.Lg5 Le7 5.Pf3 Pbd7 6.e3 c6 7.Ld3 O-O 8.O-O a6

Diagram 1 Leij-Koks
stelling na 8…a6

Mijn zwarte formatie krijgt een pionnenmeerderheid op de damevleugel, maar twee tegen één pion is toch iets anders dan drie tegen twee pionnen. Drie pionnen kunnen relatief een muur vormen, terwijl twee pionnen aanzienlijk kwetsbaarder zijn.

Diagram 2 Leij-Koks
stelling na 16.Lf5

Na deze stelling ga ik een fase in waarin de zwarte formatie zich op zeer glad ijs voortbeweegt. Een fase waarvan ik achteraf kan zeggen: dat moet ik anders aanpakken. Dat is onderdeel van het leerproces in het schaken dat voortdurend aan de gang is.

Diagram 3 Leij-Koks
stelling na 23…a5

Het is gelukt de pionnenformatie aan de damevleugel als geheel een stukje naar voren te schuiven, maar er is een situatie ontstaan waarbij de dame ingesloten dreigt te worden. Belangrijke, actieve stukken moeten geruild worden, om de zwarte dame de benodigde bewegingsvrijheid te bieden.

Diagram 4 Leij-Koks
stelling na 29.Dc2

Die bewegingsvrijheid is niet meteen bereikt en lijkt er ook niet te komen. Het lijkt een kwestie van tijd te zijn om mijn zwarte formatie volledig lam te leggen. Het schaken blijft echter mensen werk en ook de beheerder van de witte formatie heeft er al een hele partij op zitten, dat veel aandacht vroeg.

De zwarte dame kan zich weer met de verdeding gaan bemoeien, waarbij de volgende stelling bereikt wordt.

Diagram 5 Leij-Koks
stelling na 37…b3

Hier is 38.Dd2 de beslissende, winnende zet. Achter het bord kan Edwin deze zet niet vinden en speelt 38.Dxb3, waarna 38…Dxf2 schaak! de inleiding is voor eeuwig schaak.

Diagram 6 Leij-Koks
slotstelling na 40…Df2 schaak!

½ – ½

Na een fase van minder effectief spel ben ik goed weggekomen met remise. Het vluchtig analyseren van de partij later in de avond samen met tante Houdini onderstreept dat ik echt heel goed ben weggekomen.

naar boven

Bord 3

Paul Koks Tomas Gallardo Banez
1 partij 0

We zitten alweer aan de derde speeldag van de 15e editie van het Haags Weekendtoernooi en het is een stralende zondagochtend. Wandelend op weg naar de speelzaal, terwijl de zon recht in je gezicht hangt te schijnen; dat is prachtig en daar wordt je blij van.

Ik mag het opnemen tegen Tomas Gallardo Banez van schaakgenootschap Rijswijk, waarbij er een geweigerd damegambiet op het bord komt, zoals ik dat tijdens dit toernooi tweemaal met zwart geweigerd heb. De beheerder van de zwarte formatie straalt uit dat hij zich wel eens beter gevoelt heeft.

Diagram 1 Koks-Gallardo Banez
stelling na 8…La6

In de openingsfase is er in eerste instantie niet echt spectaculair veel aan de hand. Wit krijgt twee mooi verbonden centrum pionnen, die gewoon te bestrijden lijken, totdat 13…Dc7 gespeeld wordt in plaats van 13…Pbd7. Na 14.Pc6 hangen er donkere wolken boven de zwarte formatie.

Diagram 2 Koks-Gallardo Banez
stelling na 14.Pc6

In deze stelling is het lastig een aangename voortzetting voor zwart te vinden. Zwart speelt 14…Lb4 en geeft kort daarna op.

1 – 0

Na deze zondagochtend sta ik op vier punten en dat voelt goed. Zoals eerder geschreven is dat mij tweemaal eerder overkomen in een weekendtoernooi: in Leiden (2011) en in Haarlem (2012). Tijdens het Goirle Weekendkampioenschap eind augustus van dit jaar stond ik na vijf ronden op drie punten en ook dat was prima, gelet op het kaliber partijen dat op het bord verschenen was.

Nu doe je nog mee om de podiumplaatsen en dat geeft je deelname aan zo’n weekendtoernooi toch een extra tintje. Deze situatie geeft je een extra boost. Zondagochtend begon met een vol punt achterstand op de koploper. Die achterstand is gehalveerd.

naar boven

Bord 2

Steven Braun Paul Koks
1 partij 0

Met twee deelnemers op 4½ punten en vier deelnemers op 4 punten gaan we de finaleronde in. Daarbij zijn er in totaal ook nog zestien deelnemers die op 3½ en 3 punten staan. Daar zitten er ook nog tussen die langszij kunnen komen, of passeren; wanneer er in de slotronde verloren wordt.

In de slotronde mag ik het op bord twee opnemen tegen de eveneens ongeslagen Steven Braun van Schaakstad Apeldoorn. Hij heeft alle ronden gespeeld, waar ik zelf op de zaterdagavond een ronde vrij genomen heb.

Er komt de siciliaanse opening op het bord. Ik weet niet of dit met 3.c3 een gesloten siciliaans is, want er zijn mooie, open diagonalen op het bord die volop benut worden in de strijd om mijn zwarte formatie onder druk te zetten.

1.e4 c5 2.Pf3 d6 3.c3 Pf6 4.e5

Diagram 1 Braun-Koks
stelling na 4.e5

Tijdens snelschaakpotjes heb ik deze stelling regelmatig op het bord gekregen. Dan besteedt je er niet te veel aandacht aan. Mijn intuïtieve aanpak bracht mij na de reflexzet 4…dxe5 steeds in de problemen. Daar ging ik steeds niet handig mee om. Deze zondagmiddag is het juiste moment om de stelling de aandacht te schenken dat het waard is, om zo een boeiende partij op het bord te krijgen.

Het vinden van steeds opnieuw veilige velden en tegelijkertijd verdedigen combineren met verder ontwikkelen en een tegenaanval opzetten waren de hoofdthema’s in deze openingsfase.

4…Pd5 5.Db3 e6 6.Lc4 Pb6

Diagram 2 Braun-Koks
stelling na 6…Pb6

Ik krijg de kans het initiatief naar de zwarte formatie toe te trekken.

7.Lb5+ Pc6 8.d4 Dc7 9.Lf4 a6

Diagram 3 Braun-Koks
stelling na 9…a6

Een van de na 4.e5 uitgewerkte plannen is op het bord gekomen.

10.exd6 Lxd6 11.Lxd6 Dxd6 12.Le2 Pa5 13.Dd1

Diagram 4 Braun-Koks
stelling na 13.Dd1

Het neutraliseren van de aanval van de witte formatie is voltooid. Ik moet omschakelen in het denken en een goed plan voor opbouw vinden. 13…cxd4 ligt voor de hand, maar ik denk nog wel de tijd te hebben eerst de dameloper te ontwikkelen.

13…Ld7

Diagram 5 Braun-Koks
stelling na 13…Ld7

Pas na 14.dxc5 zie ik dat 14…Dxc5 niet kan vanwege 15.b4. Mijn zwarte formatie is gedwongen (potentieel) actieve stukken af te ruilen om de schade te beperken tot één pion achterstand.

Wel 13…cxd4 spelen zou tot remise als eindresultaat hebben kunnen leiden, maar nu lukt het niet meer om effectief tegenspel te vinden.

Diagram 6 Braun-Koks
stelling na 22…Kc7

Met de ze 22…Kc7 komt er een mooi thema op het bord dat de witte formatie nog een extra pion oplevert. Hierna ligt de enige kans nog wanneer er twee zwarte torens naar de overzijde gebracht kunnen worden, maar deze manoeuvre wordt eenvoudig geneutraliseerd door de beheerder van de witte formatie.

Diagram 7 Braun-Koks
stelling na 30.Te5

Nu kan ik opgeven. Alle tegenspel is geneutraliseerd.

1 – 0

Ik blijf op vier punten steken, maar er is een goed toernooi gedraaid. Het is vervolgens nog gezellig nakaarten, alvorens de prijsuitreiking begint. In de categorie ratingprijzen val ik daarbij toch nog in de gunstige positie, waardoor ik een prachtig boek uit mag kiezen.

 

11e Kattenburger Open – 2e ronde

Het tweede weekend van november is er een waarbij het helemaal draait om schaken, doordat mijn programma voor de zaterdag op het laatst wijzigt en met op zondag de tweede ronde van de elfde editie van de Kattenburger Open in Amsterdam als hoofdprogramma.

Vrijdag 9 november 2018

De wijziging van programma op zaterdag brengt met zich mee dat er niet vroeg opgestaan hoeft te worden, waardoor er vrijdagavond assistentie verleent kan worden tijdens de slotronde van de Persoonlijke Kampioenschappen van de Haagse Schaakbond middels het maken van enkele foto’s.

Maar eerst staat het volgen van de eerste partij in de tweekamp om het Wereldkampioenschap Schaken op het programma. Waarbij uitdager GM Caruana de witten stukken hanteert tegen titelverdediger GM Carlsen. Het werd een partij die boeiend is om te volgen en waarvan het leerzam is geweest de volgende ochtend de uitleg van Herman Grooten te lezen, zoals hij die op Schaaksite publiceerde.

Zaterdag 10 november 2018

In het begin van de zaterdagmiddag staat er schaaktraining onder leiding van GM John van der Wiel op het programma in het Nationale Schaakgebouw. Normaal gezien zou er in de ochtenduren ene trainingsrondje afgewerkt worden. Tijdens zo’n trainingsrondje heb ik dan een rugzak bij me met een flesje water.

Maar in die rugzak zat ook een envelope voor een prijswinnaar die ik zou gaan overhandigen in het Nationale Schaakgebouw. Met die envelope mocht er niets misgaan. Even uit de rugzak halen met het risico de envelope tegen het begin van de middag vergeten mee te nemen was ook geen optie. Dus ik bleef deze zaterdagochtend lekker thuis.

Radiootje aan en na het doornemen van het schrijven van GM Herman Grooten aan de slag met voorbereiden voor zondag.

Sinds vrijdagavond is duidelijk dat ik het in de tweede ronde van de 11e editie van de Kattenburger Open met de witte stukken mag opnemen tegen Jildo Kalma. Inschrijvingsrating 1866, maar per 1 november gestegen naar 1882. Ik mag dus aan de bak. Ik kies voor het doornemen van de Hollandse Verdediging. En dan specifiek twee subthema’s. Er zijn zoveel subthema’s. Met de instructies ter beschikking kunnen die stap voor stap doorgewerkt worden. Maar dat gaat niet in een kwartiertje, en ook niet in twee dagen.

Na het instructieve ochtendje volgt de training onder leiding van GM John van der Wiel, waarbij hij enkele partijen uit zijn eigen repertoire presenteert en de deelnemers een uitspeelstelling voorschotelt, die ze op elkaar mogen uitproberen.

Daarna volgen er nog een tweetal snelschaaktoernooien waarbij er totaal 16 partijen gespeeld worden en dat kan ook gerust als een training gezien worden. In de eerste toernooironde met 10 deelnemers krijg ik eenmaal het Hollands op het bord. Over het algemeen draai ik goed lopende partijen, die hier en daar gewonnen worden en hier en daar verloren gaan in situaties die inherent zijn aan het spektakel van het snelschaken.

Zondag 11 november 2018

Zondagochtend is bij het wakker worden duidelijk geworden dat commentaar binnen is gekomen vanwege de slotronde van de Persoonlijke Kampioenschappen van de Haagse Schaakbond. Die ik kan gebruiken voor het verslag van deze slotronde. Om te beginnen ga ik daar meteen mee aan de slag. Dan is het maar af.

Vervolgens ook nog het schrijven doornemen dat GM Herman Grooten uitgewerkt heeft naar aanleiding van de tweede ronde in de WK Match, waarbij GM Carlsen de witte en GM Caruana de zwarte stukken hanteert. Dan ben ik klaar om ruim om tijd naar Amsterdam af te reizen en pak de tram van even voor tienen.

De Kattenburger Open wordt gespeelt in buurtcentrum De Poort en begint om 13:00 uur. Om half twaalf verlaat ik het gebouw van Amsterdam Centraal om op mijn gemak het waterrijke decor van de stadswandeling naar de wijk Kattenburg te ondernemen. De timing is goed, want eenmaal binnen op De Poort mag ik meteen op dopingcontrole. Daarna wordt er rustig, ontspannen lezend toegeleeft naar het moment dat de klokken aangezet mogen worden.

Paul Koks Jildo Kalma
½ partij ½

Jildo Kalma presenteert de Hollandse Verdediging. De voorbereidingen van de zaterdagochtend zijn een degelijke basis voor wat er achter het bord ontdekt moet worden.

1.d4 f5 2.Pf3 Pf6 3.g3 e6 4.c4 Le7 5.Lg2 O-O 6.Pc3 d6 7.O-O a5

Diagram 1 Koks-Kalm
stelling na 7…a5

8.b3 Pe4 9.Lb2 Pd7 10.Dc2 Pdf6 11.Pd2 Pxc3
12.Lxc3 d5 13.a3 c6 14.e3 b6 15.b4

Diagram 2 Koks-Kalm
stelling na 15.b4

15…La6 16.bxa5 bxa5 17.Da4

Diagram 3 Koks-Kalm
stelling na 17.Da4

17…Dd7 18.Tfb1 Pe4 19.Pxe4 fxe4 20.Tb6 Lxc4
21.Dxc6 Dxc6 22.Txc6 Tfb8

Diagram 4 Koks-Kalm
stelling na 22…Tb8

23.Lxe4 Tb3 24.Txc4 dxc4 25.Lxa8 Txc3 26.a4 Lb4
27.Kf1 Tc2 28.Le4 Tb2 29.Tc1

Diagram 5 Koks-Kalm
stelling na 29.Tc1

29…c3 30.Tc2 Tb3 31.d5 Ta3 32.dxe6 Txa4 33.e7 Ta1+ 34.Kg2 Kf7

Diagram 6 Koks-Kalm
stelling na 34…Kf7

35.e8=D+ Kxe8 36.Lxh7 Td1 37.Ta2 Td5 38.h4 Tc5
39.Lc2 Ke7 40.g4 Tc6 41.h5 Td6 42.g5 Tb6

Diagram 7 Koks-Kalm
slotstelling na 42…Tb6

 

Landelijke en Regionale Competitie

De eerste twee ronden

Het is twee seizoenen stil geweest voor wat betreft mijn activiteiten in de externe schaakcompetitie.

In het nu lopende seizoen zijn er in de meeste competities twee ronden afgewerkt en lijkt het erop dat de leegte van twee seizoenen geen externe competitie ingehaald wordt. Want met vier teamwedstrijden in de 1e ronde en drie teamwedstrijden in de tweede ronde zit ik nu al op zeven extern gespeelde partijen.

Deze partijen leverden twee verliespartijen op, één overwinning en in vier partijen werd de vrede getekend.

Deelname aan de KNSB-competitie staat al enkele maanden via Leidsch Schaakgenootschap op het programma, doordat de Schaakbond het voor iedere schaker mogelijk heeft gemaakt om op zaterdag in de landelijke competitie te schaken. Een initiatief dat voor verbreding van het schaakplezier zorgt.

In augustus komt daar uitzicht op deelname aan de regionale competitie van de Haagse Schaakbond bij. Op 18 augustus bracht ik sinds lange tijd weer eens een bezoek aan het Nationale Schaakgebouw, nadat ik er tijdens Schaken aan de Kust met norse uitspraak op gewezen werd dat ik er nooit ben op zaterdag.

Het was er meteen gezellig. Nadat een bestuurslid aan had gegeven dat er personeelskrapte in de competitie heb ik niet lang na hoeven denken en besloot ik om mij beschikbaar te stellen voor de avondcompetitie binnen de Haagse Schaakbond. Voor de Leidsche Schaakbond stond zulke deelname sowieso niet op de planning, omdat dit geen doen is met thuis komen na vooral wedstrijden op verplaatsing.

Ingedeeld in de teams LSG 7 en DD 5 zou het gaan beginnen op 6 oktober voor de KNSB-competitie en op 9 oktober voor de HSB-competitie. Maar er kwam nog wat tussen: er wordt eerst ingevallen in DD 4 en ook DD 3. Waardoor er al externe partijen op 27 september in het Nationale Schaakgebouw en op 3 oktober in Naaldwijk op het programma staat.

HSB-competitie
Klasse 3A
donderdag 27 september 2018

DD 4 SHTV 3
5 3

De eerste ronde van de KNSB-competitie stond er in het Nationale Schaakgebouw een echte streekderby op het programma met de wedstrijd DD 3 – SHTV 2. Deze avond maakte ik zelf deel uit van zo’n derby, hoewel dat in de regionale competitie niet zo bijzonder is: dan zijn alle wedstrijden een regionale derby.

In de partij met zwart tegen André Wagner komt de Hongaarse variant van het Siciliaans op het bord. De witte formatie bouwt enige druk op aan de d-lijn, maar dat wordt opgelost door af te wikkelen naar een toreneindspel met behoud van materieel evenwicht, doch ten koste van een dubbelpion voor wit op de f-lijn.

Het pionneneindspel zonder torens is gewonnen voor zwart, maar de torens doen nog mee. Wit moet een pion inleveren om dit zo te houden en houdt hiermee een actieve toren op het bord. Waardoor de zwarte formatie niet de kans krijgt om een rode loper uit te rollen naar de overkant voor een van zijn pionnen door het ontbreken van schuilmogelijkheden. Er wordt berust in herhaling van zetten.

In deze wedstrijd is dit de eerste partij die ten einde is.

André Wagner Paul Koks
½ ½
HSB-competitie
Klasse 2A
maandag 1 oktober 2018

Schaakmat Westand 3 DD 3
4 4

Het is lang geleden dat ik naar het Westand afgereisd ben om er te schaken. Door de invalbeurt in DD 3 gaat het er weer van komen.

Ik neem het met de witte stukken op tegen Karg Brunner, waarbij hij de Hollandse Verdediging hanteert met de stonewall-opstelling van pionnen.

In de loop van het middenspel zie ik niet in dat ik een van de knollen op het bord moet houden, om goed tegenspel te kunnen bieden aan de zwarte aanval.

Ondanks mijn verloren partij kunnen we als team een matchpunt meenemen uit Naaldwijk.

Paul Koks Karg Brunner
0 partij 1
KNSB-competitie
Klasse 6D
zaterdag 6 oktober 2018

LSG 7 Leiderdorp 2
3 5

Zes oktober is dan de grote dag: het debuut in de KNSB-competitie. Afgelopen jaren op zulke dagen meegedaan aan de Kennemer Open, waar je voor jezelf aan het toernooi mee doet. Waardoor je achteraf bekeken soms wel gemakkelijk een reden vindt om af te melden. Wanneer je voor een team speelt sta je daar toch anders in.

In de loop van september is duidelijk geworden welke teams we tegen zouden komen in ons eerste KNSB-seizoen en ook de teamopstellingen zijn daarbij bekend gemaakt.

Het is een fantastische ervaring om in een vol Denksportcentrum zo’n competitiewedstrijd te spelen.

In mijn partij met wit tegen opponent en clubgenoot Quinten Salomons komt een leuke partij met het thema Nimzo-Indisch op het bord.

Via de damevleugel voert de zwarte formatie enige druk uit. De witte formatie speelt zich hier uit, waarna de volgende stelling op het bord komt.

Diagram 1 Koks-Salo
stelling na 18.e5

Hierna volgt een fase waarin wit betere mogelijkheden had dan er gespeeld werd.

18…Pxe5 19.Dxe5 Pc4 20. Dxc5 Pxd6.

Hier stelde tante Houdini 21. La3 voor. Waarmee na 21…Tac8, 22 Dd4 een effectievere druk op het paard op d6 gecreëerd zou zijn. Quinten zag in 21.La3 ook meer mogelijkheden voor wit. Zelf heb ik wel naar deze zet gekeken en geloofde achter het bord meer in de gespeelde opzet.

Diagram 2 Koks-Salo
stelling na 21…Pf5

Vanaf deze stelling is de strijd terug binnen de remise-marge om deze marge niet meer te verlaten.

Met zetherhaling in zeer beperkte tijdvoorraad voor Quinten wordt remise overeengekomen

Diagram 3 Koks-Salo
slotstelling na 38…Kd7

 

Paul Koks Quinten Salomons
½ partij ½
HSB-competitie
Klasse 3B
dinsdag 9 oktober 2018

DD 5 Voorburg

In de voorbereiding naar deze wedstrijd heb ik het Benko-Gambiet bestudeert. Een aanpak van zwart waar ik de laatste tijd onhandig mee om ga, terwijl dat in het verleden een stuk beter ging. De voorbereiding wordt beloond: het Benko-Gambiet komt op het bord, waarbij ik een stuk comfortabeler in mijn stoel zit dan in een recent verleden. Desondanks raak ik in de loop van de strijd een pion extra kwijt. Net zoals in de partij in de slotronde van OKU2017. Waarna de tegenstander het goed kan afmaken. Desalniettemin is dit een interessante partij geweest en als team winnen we met 4½ – 3½ van Voorburg.

Paul Koks Vaishampayan
0 partij 1
HSB-competitie
Klasse 3B
maandag 29 oktober 2018

DSC Delft 7 DD 5

Voor de tweede ronde van de HSB-competitie mogen we naar Delft afreizen. Aantreden tegen een team dat de eerste ronde met 8 – 0 gewonnen heeft. Dat belooft weer interessante partijen op het bord en dat werd op mijn bord wederom waargemaakt.

Ik mocht de zwarte formatie hanteren in mijn partij tegen Niels Jansen, waarbij we een gesloten siciliaanse strijd overeenkomen. Rustig bouwen we naar een solide opstelling voor beide formaties, totdat ik 15…Pg4 speel.

Diagram 1 Jans-Koks
stelling na 15…Pg4

In plaats van verder te ontwikkelen met bijvoorbeeld 15…Tfe8, om e6 te dekken. Een veld dat een zorgkindje ging worden niet veel later in de partij. Tante Houdini onderstreepte dat tijdens het nakijken van de partij. Maar gelukkig zag de tegenstander dat niet.

Nu kon de witte formatie het initiatief nemen, een pion winnen en een mooie gedekte loper op veld b6 krijgen. Nu kon er niet aan een aanval gewerkt worden, maar diende alle zeilen bijgezet te worden om de tegenstander geen rode loper te laten uitrollen om een pion naar de overkant te krijgen.

Nadat ik daarin geslaagd was, bood de tegenstander remise aan, na goedkeuring hiertoe van zijn teamcaptain.

Diagram 2 Jans-Koks
slotstelling na 32…Txa4

Gelet op enkele beoordelingsfouten waar ik me tijdens de partij bewust van werd aarzelde ik niet lang in het aanvaarden van de remise.

Uiteindelijk weten we als team opnieuw met minimaal verschil te winnen, waardoor we na twee wedstrijden op vier matchpunten staan.

Niels Jansen Paul Koks
½ partij ½
KNSB-competitie
Klasse 6D
zaterdag 3 november 2018

RSR Ivoren Toren 2 LSG 7
6 2

In de tweede ronde van de KNSB-competitie van klasse 6D mocht ik op bord 1 aantreden vanwege de uitwedstrijd tegen RSR Ivoren Toren in Rotterdam. Deze klus werd mij duidelijk gemaakt, terwijl ik in Pannerden aan de soep zat na negen kilometer afgelegd te hebben tijdens de winterserietocht van WS’78 vanuit Zevenaar.

De speellocatie is Denksportcentrum De Lombard aan de Lombardkade. Een gebouw met knus interieur dat vooral bridge uitstraalt, waar RSR Ivoren Toren sinds kort ingetrokken is.

Lombarddenksportcentrum De Lombard

Ik mocht met de witte stukken aantreden tegen naamgenoot en wedstrijdleider Paul Dekker. Er komt een klassiek Konings-Indisch op het bord, een mooi thema om mee aan de slag te gaan. In lange partij toernooien enkele keren met wit en met zwart gespeeld, maar dat was alweer een tijdje geleden.

Het werd dus weer een ontdekkingsreis, waarvan de positie op het bord de eerste negentien zetten niet spectaculair in iemands voordeel stond.

Diagram 1 Koks-Dekk
stelling na 9…a5

Zwarts negende zet was de inleiding om zijn paard naar b3 te manoeuvreren. Een situatie waarvan ik er op vertrouwde in de loop van de partij te kunnen neutraliseren.

Diagram 1 Koks-Dekk
stelling na 14…Pd4

Het paard op d4 moet nog even gedoogd worden, want de zwartenveldenloper heb ik nodig voor controle van enkele zwarte velden op de koningsvleugel.

Diagram 1 Koks-Dekk
stelling na 20.Pc2

Mijn twintigste zet is het kantelpunt in de partij, waardoor het voordeel nadrukkelijker naar de zwarte formatie gaat. Gelukkig is mijn tegenstander ook een mens. Hij heeft enkele sterke voortzettingen, maar niet bij elke zet. Hierdoor is het voordeel na zwarts 28e zet weggeëbt.

Diagram 1 Koks-Dekk
stelling na 28…Ph5

De stand van de wedstrijd komt hiermee op 2½ – 1½. Er wordt goed gestreden, maar er wordt nog een halfje toegevoegd aan de door LSG verzamelde bordpunten.

Na de wedstrijd volgt er nog een mooie stadswandeling naar station Rotterdam-Blaak, om gezamenlijk een gezellig treinreis te ondernemen.

Paul Koks Paul Dekker
½ partij ½
HSB-competitie
Klasse 2A
donderdag 8 november 2018

DD 3 Novelty Destroyers 2

Vijf jaar geleden speelde ik met DD 8 een wedstrijd tegen de destijds juist opgerichtte schaakclub Novelty Destroyers op hun speellocatie in het Octrooibureau te Rijswijk. Op een avond dat ze daar op de afdeling een personeelsfeestje organiseerden. Mijn partij tegen Christian Gruss is weergegeven in het verslag van de wedstrijd Novelty Destroyers – DD 8, geschreven door Kees van Hulst.

Het eerste team speelt nu Hoofdklasse. In het Nationale Schaakgebouw krijgen we het tweede team op bezoek, waarvan de meeste spelers goed in het Nederlands uit hun woorden kunnen komen. Op bord zeven mag ik het met de zwarte stukken opnemen tegen Olivier Krikorian.

Olivier Krikorian Paul Koks
0 partij 1

Na verwisseling van zetten komt er een Morra Gambiet op het bord, waarbij Lf4 voor mij een nieuwe situatie is.

Diagram 2 Krik-Koks
stelling na 6.Lf4

De 7.e5 die volgt heb ik zien aankomen, ook de vlotte dameruil die dan kan volgen met enkele van de mogelijke voortzettingen. Ik blijf een poosje achter in ontwikkeling, maar het voelt allemaal speelbaar aan. Op de tiende zet rokeert de witte formatie lang, waarmee de koning op een open c-lijn terecht komt. Ik dacht: dat biedt perspektief.

Diagram 3 Krik-Koks
stelling na 10.0-0-0

Wit laat het niet zover komen dat zowel mijn dameloper als de dametoren ontwikkelt worden. Maar daarmee wordt bereikt dat een potentiele deelnemer aan een aanval vanuit de witte formatie van het bord verdwijnt, mijn andere loper bewegingsvrijheid krijgt en de dametoren een mooie positie op c8 inneemt.

Diagram 4 Krik-Koks
stelling na 14…Tc8

De witte formatie gaat in opmars en krijgt een loper, paard en toren op zwarts grondgebied. Een aanpak die goed op te vangen was, waarbij ik tegelijkertijd mijn eigen stukken op mooie lijnen en diagonaal kon plaatsen.

Diagram 5 Krik-Koks
stelling na 23…Lf6

Dat …b6 in de stelling zit, ziet de tegenstander niet. Met deze zet staat zowel het paard als de loper aangevallen. Na het vallen van de loper gaat de witte koning vlot mat.

Diagram 1 Krik-Koks
slotstelling na 28…Pa3 mat!

Met mijn overwinning breng ik de stand van de wedstrijd op 2 – 0 en kon ik aan de slag met de afwas. Want deze avond draai ik bardienst. Dat betekent dat je voldoende koffie zet, het consumptieregistratieformulier klaarlegt, de koelkasten opent en de afwas doet.