Aan het eind van de eerste volle week van november ontvang ik een bericht met de vraag of er geholpen kan worden met de af- en de opbouw vanwege de 15e editie van het Haags Weekendtoernooi. Een toernooi dat gezamenlijk georganiseerd wordt door de Haagse verenigingen Schaakcombinatie HTV, Haeghe Ooievaar en sg Discendo Discimus.
Dat toernooi wordt georganiseerd in het weekeinde van vrijdag 16 tot en met zondag 18 november 2018. In hetzelfde weekend staat op de zaterdag de tweede ronde van de zevende editie van de Best of the West-toernooi op het programma, georganiseerd door schaakvereniging Amsterdam West. Hierdoor was er nog geen overweging geweest om mee te doen aan het Haags Weekendtoernooi. Maar helpen met opbouwen op de vrijdagmiddag; ik vond dat ik dat wel kon gaan doen en zegde mijn medewerking toe.
Hiermee werd eigenlijk de basis gelegd om in de loop van de erop volgende week toch de beslissing te nemen voor de tweede maal mee te doen aan het Haags Weekendtoernooi en een bye te nemen voor het toernooi dat in het Bilderdijkpark in Amsterdam afspeelt. Je spreekt nogal wat mensen die ook mee gaan doen, waardoor je uiteindelijk overstag gaat.
Voorbereiding
Zo’n weekendtoernooi is een niet te onderschatten inspanning. Er moet goed voor jezelf gezorgd worden. Dat maakt verschil of je het weekend goed doorkomt, of dat je aan het eind van zo’n weekend helemaal gesloopt bent.
De vrijdag waarop ’s avonds het toernooi begint wordt benut om in de ochtenduren een macaroni maaltijd te bereiden, waarmee ik zaterdagochtend en zondagochtend mezelf een groentenrijk ontbijt kan voorschotelen. Waardoor ik er qua energievoorziening gedurende de schaakdag goed voor sta.
Zes soorten groenten – de kleine groene asperges wilden niet op de foto – aangevuld met rode peper, knoflook, gehakt en macaroni werden uiteindelijk in een bad van twee flessen sugocasa gedompeld in een wokpan waarvan de inhoud uiteindelijk in zes porties is genuttigd.
Met zulk ontbijt heb je rond het middaguur geen honger gevoel. Geen gevoel van energie-leegte. Wanneer je bijvoorbeeld muesli met yoghurt nuttigt als ontbijt, ligt dat wel anders. Dat aspect speelt een rol in je scherpte achter het schaakbord.

prei, asperge-broccoli, aubergine en rode paprika

twee grote uien
Zulk ontbijt brengt ook met zich mee dat je zorgvuldig moet zijn in de keuze van de reis naar de speellocatie, zo kort na het ontbijt. De organisatie beveelt aan om tramlijn 4 te kiezen en uit te stappen bij halte De Rade. Vanuit de Zeeheldenkwartier kun je ook tramlijn 16 pakken en dan op Statenplein buslijn 21. Die stopt onder andere op halte Houtwijklaan, waarmee Woonzorgcentrum Houthaghe langs de wandelroute op weg naar de speelzaal ligt. Handig, voor als dopingcontrole zich aandient. Waar de zondagochtend sprake van was.
Leuke bijkomstigheid van Woonzorgcentrum Houthaghe is dat mijn oma daar ruim tien jaar gewoond heeft, voordat ze begin maart 2011 overleed. De laatste keer dat ik enkele partijen dammen gespeeld heb, was daar in dat Woonzorgcentrum tegen mijn oma. Ik kwam destijds van het Tulpentoernooi in Roelofarendsveen om de bos tulpen aan mijn oma te overhandigen. Zij had wel zin in een partijtje dammen. Dat werd dus een echte dam-avond, na een dagje schaken.
Bij de receptie heb ik het daarover gehad uiteraard en ze kon zich mevrouw Koks nog wel herinneren.
Het toernooi
Er is gestreden in twee groepen
| groep | rating |
| A | 1701 en hoger |
| B | 1800 en lager |
| bord | wit | zwart | |
| 17 | David Madularea | 0 – 1 | Paul Koks |
| 4 | Paul Koks | 1 – 0 | Kees van Toor |
| 3 | Edwin van der Leij | ½-½ | Paul Koks |
| bye | |||
| 3 | Paul Koks | 1 – 0 | Tomas Gallardo Banez |
| 2 | Steven Braun | 1 – 0 | Paul Koks |
Tweemaal eerder scoorde ik vier punten tijdens een weekendtoernooi. Tijdens het Nova College Weekendtoernooi van 2012 begon ik met 1 uit 3, om vervolgens een reeks van drie overwinningen neer te zetten. In het Daniel Notenboomtoernooi van 2011 stond de score van vier punten ook na vijf ronden op het scorebord en zou een overwinning in de slotronde goed zijn voor een (gedeeld) eerste plaats. Tijdens dit Haags Weekendtoernooi was er na vijf ronden een achterstand van een half puntje op de koploper.
Eindresultaat ten opzichte van tegenstanders
| punten | mijn resultaat | ||
| 2 | Steven Braun | 5 | 0 |
| 8 | Paul Koks | 4 | |
| 11 | Tomas Gallardo Banez | 4 | 1 |
| 12 | Kees van Toor | 4 | 1 |
| 23 | Edwin van der Leij | 3 | ½ |
| 24 | David Madularea | 3 | 1 |
In de eerste ronde mag ik het opnemen tegen een jeugdlid van sv Voorburg. Een vereniging waar jeugd goed opgeleid wordt. Dat is mooi, want dat maakt het spelen tegen zulke gasten leuk.
Er komt een klassiek geweigerd damegambiet op het bord, waarbij duidelijk wordt dat het spelinzicht van David weinig te wensen overlaat. Zorgvuldigheid in het spel is dus vereist. Want een belangrijke fout kan er toe leiden dat je onder de voet gelopen wordt.
Na pionnenruil op d5 ontstaat er een pionnenmeerderheid op de damevleugel voor mijn zwarte formatie.
1.d4 d5 2.c4 e6 3.Pc3 Pf6 4.Lg5 Le7 5.cxd5 exd5
6.e3 O-O 7.Ld3 Pbd7 8.Db3 c6 9.Pf3 h6 10.Lh4 a5

stelling na 10…a5
Met 10…a5 maak ik een eerste aanstalten in mijn plan de pionnenmeerderheid te benutten. Tegenstanders zijn er om zo’n plan tegen te werken en dat lukt goed. De remise marge wordt weinig ontlopen in de loop van de strijd. Aan beide kanten wordt zorgvuldig gespeeld.
11.a3 Db6 12.Dxb6 Pxb6 13.O-O Pc4 14.Lxc4 dxc4 15.Pe5 Le6 16.Tac1 Tfc8 17.Pa4 Ta6

stelling na 17…Ta6
Met de stelling na 17…Ta6 op het bord ziet het er naar uit dat het gaat lukken een mooie pionnenformatie op de damevleugel te krijgen doordat de zet …b5 uitgevoerd lijkt te kunnen worden.
18.Pc5 Lxc5 19.dxc5 Pe4 20.Pxc4 Lxc4 21.Txc4 Pd2 22.Td4 Pxf1 23.Kxf1 b5

stelling na 23…b5
De zet 23…b5 kan zelfs bereikt worden met kwaliteitswinst. Maar de witte toren staat op een mooie lijn en de zwarte veldenloper gaat goed assistentie verlenen. Er is nog werk aan de winkel om iets met de pionnenketen te kunnen bereiken.
24.Ke2 Te8 25.Lg3 Te7 26.b3 Tb7 27.Te4 f6 28.Ld6 Kf7 29.f4 Ta8
30.f5 Te8 31.Th4 b4 32.a4 Td7 33.Kf3 Te5

stelling na 33…Te5
Achter het bord kies ik er voor om de kwaliteit terug te geven, de koning en mijn toren kan assisteren in het naar de overkant wringen van een van mijn damespionnen. Later laat tante Houdini thuis zien dat ik er beter aan had gedaan om het kwaliteitvoordeel te behouden om mijn torens een pionnenopmars aan de koningsvleugel te laten ondersteunen.
Dat zijn vaardigheden die zich moeten ontwikkelen door dit soort partijen op het bord te krijgen en vervolgens te analyseren.
34.Lxe5 fxe5 35.Ke2 Td5 36.Tc4 e4 37.Txe4 Txc5 38.Td4 Txf5 39.Tf4 Ke6 40.Txf5 Kxf5

stelling na 40…Kxf5
Door het teruggeven van de kwaliteit wordt de remise-marge nog dichter genaderd gedurende een reeks zetten. Het blijft bij elke zet goed opletten en beide formatie-beheerders doen dat uitstekend. In de stelling na 40…Kxf5 had ik berekend dat een zwarte pion als eerste aan de overkant zou komen, wanneer wit zijn koning naar c4 verplaatst. Want dan kan de zwarte koning via e4 op pad gaan om de weg vrij te maken voor de zwarte b-pion. Deze pion kan dan met schaak promoveren.
41.Kd3 Ke5 42.g3 g6 43.e4 g5 44.g4 c5 45.h3 Kf4

stelling na 45…Kf4
Eigenlijk was 44…Kf4 beter geweest. Na 44…c5 kan wit remise bereiken door zijn koning in de buurt van pion e4 te houden. Door 45.h3 kan ik alsnog 45…Kf4 spelen en heb ik mijn doel bereikt: de gepasseerde vrijpion van wit gaat sowieso verloren en minstens een van de zwarte pionnen kan de titel ‘gepasseerde vrijpion’ verkrijgen, om vervolgens te promoveren tot dame. David geeft mij de kans om mijn vaardigheden tot en met het matzetten van zijn koning op het bord uit te voeren.

slotstelling na 63…Df7 mat!
0 – 1
Er is genoeg stof om te analyseren, maar met het programma van zaterdag in het vooruitzicht doen we dit niet direct na de partij.
De mist beperkt het zicht op deze zaterdag terwijl de reis naar de speellocatie ondernomen wordt. Symbolisch voor wat deze dag gaat brengen.
In de tweede ronde mag ik het met de witte stukken opnemen tegen Kees van Toor. Een schaker uit de Rotterdamse Schaakbond. Er komt een klassiek konings-indisch op het bord, waarbij het lukt om geleidelijk een mooie stelling op te bouwen.
1.d4 d6 2.Pf3 Pf6 3.c4 g6 4.Pc3 Lg7 5.e4 O-O 6.Le2 Pbd7
7.O-O c5 8.d5 a6 9.Tb1 Pe8 10.Le3 h6 11.Dd2 Kh7 12.Pe1 Pdf6 13.f4

stelling na 13.f4
13.f4 speel ik met het idee in de nabije toekomst door te schuiven naar f5, om zwarts koningspionnenketen op het juiste moment aan te tasten, maar hier speelt zwart 13…e5??.
Hiermee wordt de zwarte formatie stevig ontwricht. Na 14.fxe5, dxe5 15.Lxc5 heeft wit een prachtige pionnenformatie op het centrum met twee verbonden vrijpionnen. Die zullen lastig af te stoppen zijn.
13…e5 14.fxe5 Pd7 15.exd6 Pxd6 16.Pf3 Lxc3 17.bxc3 Pxe4

stelling na 17…Pxe4
Met zoals zwart het nu gespeelt heeft bereikt wit ook twee vrijpionnen, maar daar kan er één van geplukt worden. Hiermee staat zwart wel zijn belangrijke zwartenveldenloper af. Hierdoor ontstaat een enorme hoeveelheid aan oncontroleerbare velden voor zwart.
18.Dc1 h5 19.Ld3 Pd6 20.Pg5+ Kg7

stelling na 20…Kg7
Het ‘nekschot’ kan uitgevoerd worden in de vorm van 21.Txf7 met 22.Pe6 schaak! in het vooruitzicht.
1 – 0
Kees van Toor herstelt zich in de loop van het toernooi sterk van deze partij, want ook hij staat na vijf ronden op vier punten.
Zaterdagmiddag mag ik weer aan de slag met de zwarte stukken, tegen Edwin van der Leij van de vereniging Haeghe Ooievaar. Ik krijg de kans verder te borduren op de ervaringen opgedaan in de eerste ronde, waarbij de witte formatie eerder rokeert dan in de partij van afgelopen vrijdag.
1.d4 d5 2.c4 e6 3.Pc3 Pf6 4.Lg5 Le7 5.Pf3 Pbd7 6.e3 c6 7.Ld3 O-O 8.O-O a6

stelling na 8…a6
Mijn zwarte formatie krijgt een pionnenmeerderheid op de damevleugel, maar twee tegen één pion is toch iets anders dan drie tegen twee pionnen. Drie pionnen kunnen relatief een muur vormen, terwijl twee pionnen aanzienlijk kwetsbaarder zijn.

stelling na 16.Lf5
Na deze stelling ga ik een fase in waarin de zwarte formatie zich op zeer glad ijs voortbeweegt. Een fase waarvan ik achteraf kan zeggen: dat moet ik anders aanpakken. Dat is onderdeel van het leerproces in het schaken dat voortdurend aan de gang is.

stelling na 23…a5
Het is gelukt de pionnenformatie aan de damevleugel als geheel een stukje naar voren te schuiven, maar er is een situatie ontstaan waarbij de dame ingesloten dreigt te worden. Belangrijke, actieve stukken moeten geruild worden, om de zwarte dame de benodigde bewegingsvrijheid te bieden.

stelling na 29.Dc2
Die bewegingsvrijheid is niet meteen bereikt en lijkt er ook niet te komen. Het lijkt een kwestie van tijd te zijn om mijn zwarte formatie volledig lam te leggen. Het schaken blijft echter mensen werk en ook de beheerder van de witte formatie heeft er al een hele partij op zitten, dat veel aandacht vroeg.
De zwarte dame kan zich weer met de verdeding gaan bemoeien, waarbij de volgende stelling bereikt wordt.

stelling na 37…b3
Hier is 38.Dd2 de beslissende, winnende zet. Achter het bord kan Edwin deze zet niet vinden en speelt 38.Dxb3, waarna 38…Dxf2 schaak! de inleiding is voor eeuwig schaak.

slotstelling na 40…Df2 schaak!
½ – ½
Na een fase van minder effectief spel ben ik goed weggekomen met remise. Het vluchtig analyseren van de partij later in de avond samen met tante Houdini onderstreept dat ik echt heel goed ben weggekomen.
We zitten alweer aan de derde speeldag van de 15e editie van het Haags Weekendtoernooi en het is een stralende zondagochtend. Wandelend op weg naar de speelzaal, terwijl de zon recht in je gezicht hangt te schijnen; dat is prachtig en daar wordt je blij van.
Ik mag het opnemen tegen Tomas Gallardo Banez van schaakgenootschap Rijswijk, waarbij er een geweigerd damegambiet op het bord komt, zoals ik dat tijdens dit toernooi tweemaal met zwart geweigerd heb. De beheerder van de zwarte formatie straalt uit dat hij zich wel eens beter gevoelt heeft.

stelling na 8…La6
In de openingsfase is er in eerste instantie niet echt spectaculair veel aan de hand. Wit krijgt twee mooi verbonden centrum pionnen, die gewoon te bestrijden lijken, totdat 13…Dc7 gespeeld wordt in plaats van 13…Pbd7. Na 14.Pc6 hangen er donkere wolken boven de zwarte formatie.

stelling na 14.Pc6
In deze stelling is het lastig een aangename voortzetting voor zwart te vinden. Zwart speelt 14…Lb4 en geeft kort daarna op.
1 – 0
Na deze zondagochtend sta ik op vier punten en dat voelt goed. Zoals eerder geschreven is dat mij tweemaal eerder overkomen in een weekendtoernooi: in Leiden (2011) en in Haarlem (2012). Tijdens het Goirle Weekendkampioenschap eind augustus van dit jaar stond ik na vijf ronden op drie punten en ook dat was prima, gelet op het kaliber partijen dat op het bord verschenen was.
Nu doe je nog mee om de podiumplaatsen en dat geeft je deelname aan zo’n weekendtoernooi toch een extra tintje. Deze situatie geeft je een extra boost. Zondagochtend begon met een vol punt achterstand op de koploper. Die achterstand is gehalveerd.
Met twee deelnemers op 4½ punten en vier deelnemers op 4 punten gaan we de finaleronde in. Daarbij zijn er in totaal ook nog zestien deelnemers die op 3½ en 3 punten staan. Daar zitten er ook nog tussen die langszij kunnen komen, of passeren; wanneer er in de slotronde verloren wordt.
In de slotronde mag ik het op bord twee opnemen tegen de eveneens ongeslagen Steven Braun van Schaakstad Apeldoorn. Hij heeft alle ronden gespeeld, waar ik zelf op de zaterdagavond een ronde vrij genomen heb.
Er komt de siciliaanse opening op het bord. Ik weet niet of dit met 3.c3 een gesloten siciliaans is, want er zijn mooie, open diagonalen op het bord die volop benut worden in de strijd om mijn zwarte formatie onder druk te zetten.
1.e4 c5 2.Pf3 d6 3.c3 Pf6 4.e5

stelling na 4.e5
Tijdens snelschaakpotjes heb ik deze stelling regelmatig op het bord gekregen. Dan besteedt je er niet te veel aandacht aan. Mijn intuïtieve aanpak bracht mij na de reflexzet 4…dxe5 steeds in de problemen. Daar ging ik steeds niet handig mee om. Deze zondagmiddag is het juiste moment om de stelling de aandacht te schenken dat het waard is, om zo een boeiende partij op het bord te krijgen.
Het vinden van steeds opnieuw veilige velden en tegelijkertijd verdedigen combineren met verder ontwikkelen en een tegenaanval opzetten waren de hoofdthema’s in deze openingsfase.
4…Pd5 5.Db3 e6 6.Lc4 Pb6

stelling na 6…Pb6
Ik krijg de kans het initiatief naar de zwarte formatie toe te trekken.
7.Lb5+ Pc6 8.d4 Dc7 9.Lf4 a6

stelling na 9…a6
Een van de na 4.e5 uitgewerkte plannen is op het bord gekomen.
10.exd6 Lxd6 11.Lxd6 Dxd6 12.Le2 Pa5 13.Dd1

stelling na 13.Dd1
Het neutraliseren van de aanval van de witte formatie is voltooid. Ik moet omschakelen in het denken en een goed plan voor opbouw vinden. 13…cxd4 ligt voor de hand, maar ik denk nog wel de tijd te hebben eerst de dameloper te ontwikkelen.
13…Ld7

stelling na 13…Ld7
Pas na 14.dxc5 zie ik dat 14…Dxc5 niet kan vanwege 15.b4. Mijn zwarte formatie is gedwongen (potentieel) actieve stukken af te ruilen om de schade te beperken tot één pion achterstand.
Wel 13…cxd4 spelen zou tot remise als eindresultaat hebben kunnen leiden, maar nu lukt het niet meer om effectief tegenspel te vinden.

stelling na 22…Kc7
Met de ze 22…Kc7 komt er een mooi thema op het bord dat de witte formatie nog een extra pion oplevert. Hierna ligt de enige kans nog wanneer er twee zwarte torens naar de overzijde gebracht kunnen worden, maar deze manoeuvre wordt eenvoudig geneutraliseerd door de beheerder van de witte formatie.

stelling na 30.Te5
Nu kan ik opgeven. Alle tegenspel is geneutraliseerd.
1 – 0
Ik blijf op vier punten steken, maar er is een goed toernooi gedraaid. Het is vervolgens nog gezellig nakaarten, alvorens de prijsuitreiking begint. In de categorie ratingprijzen val ik daarbij toch nog in de gunstige positie, waardoor ik een prachtig boek uit mag kiezen.












denksportcentrum De Lombard







