Zaterdag 26 juli staat het Rapidtoernooi op het bijprogramma van het Open NK in Dieren. Afgelopen jaren speelde het toernooi steeds een bescheiden rol, gelet op de deelnemersaantallen. Met 98 deelnemers levert deze editie een volle zaal op.
Met maandag de 28e weer aan het werk is vrijdag vooraf niet alleen benut om enkele partijen via de Live-borden te volgen, maar ook om weer een pannetje macaroni bolognese te maken waar zo’n 8 porties uit te halen zal zijn. Met ingrediënten als boerenkool, bimi en paprika geen straf om dat te moeten eten.
pannetje macaroni bolognese
Inmiddels al een behoorlijk aantal keren een bezoek aan Dieren gebracht; voor het eerst valt me de Gazelle fietsfabriek op.
gazelle
Voor de pauze worden er 4 ronden gespeeld, waarbij boeiende partijen op het bord komen. In de 2e en 4e ronde wordt met de zwarte formatie gewonnen. De partijen met wit gaan verloren.
In de tweede ronde speel ik tegen een Egyptenaar wiens wekker op gegeven moment afgaat. Ik doe maar alsof ik het niet hoor; zo wil je een gave stelling niet winnen. Vooraf aan de derde ronde geeft de wedstrijdleiding aan dat de mobiel echt uit moet.
De pauze benut ik om bij AH een karnemelk, borek aubergine en borek kip aan te schaffen om het geheel buiten op het berenplein te verorberen.
berenplein en speelzaal
Na de pauze slaat mijn aanval met wit via de koningsvleugel net niet door.
In de zesde ronde ging ik vlot de fout in, wat me een paard kostte. Hoort er soms ook bij.
In de slotronde speel ik met wit tegen een lid van sv Almere. De club waar ik 31 jaar geleden nog lid was; toen ik een periode in de D-groep won. De C-groep was vervolgens nog een maatje te groot. In een periode dat ik mijn eerste maanden als trainer Sportief Wandelen doormaakte. Al heette dat destijds Fitness Walking; maar het komt op hetzelfde neer.
We belanden in een eindspel met beiden een toren, met 5 witte tegen 6 zwarte pionnen, waarbij zwart een dubbelpion op de f-lijn heeft. Een interessant eindspel om verder uit te wringen, maar niet om in een toernooi als deze je tegenstander door zijn tijd te jagen. Waardoor ik akkoord ga met zijn voorstel tot gelijkspel.
Na afloop hier en daar nog bijgepraat om vervolgens een vlotte thuisreis te doorstaan. Om thuis te genieten van een mooie aflevering van De Avondetappe.
De eerste maanden van dit jaar ben ik vooral bezig geweest met maken van wandelkilometers in combinatie met maken van fotoverslagen. Waarbij prachtige gebieden in ons land opgezocht zijn.
In mei bekroop mij het gevoel dat ik misschien wel te veel kilometers aan het maken was. In zijn totaliteit voelde ik mij beter door het wandelen, maar het wandelen ging wel minder soepel dan voorheen.
In de week na de laatste ronde van de KNSB-competitie werd duidelijk dat de 13e editie van Amsterdam Science Park Chess Tournament doorgaat in de week van de Apeldoornse 4-daagse.
Een brainstormsessie levert op dat ik komend seizoen weer KNSB-competitie wil spelen en dat enkele toernooien spelen een uitstekende voorbereiding zijn. Hiermee komen niet alleen Amsterdam Science Park, OKU 2025 en HSG Open op het programma. Met de wandelrust die ik mezelf gun komt ook de souplesse in het wandelen weer terug.
In Utrecht en Hilversum zijn prima toernooien gedraaid, maar ook de partijen tijdens rapidtoernooien bij Schaakstad Apeldoorn, Schaaksociëteit Zandvoort, Philidor Leiden, Het Spaarne en Moira-Domtoren en het PK snelschaken bij DD mogen er zijn.
Universiteitssporthal – speellocatie
In Amsterdam is er gestreden in drie groepen:
groep
rating
A
vanaf 1950
B
tussen 1750 en 2000
C
tot 1800
Daarnaast stonden dag- en weekendvierkampen op het programma, opengesteld voor iedereen.
Hieronder mijn resultaten.
bord
wit
resultaat
zwart
aantal zetten
17
Paul Koks
½ – ½
Saigal Archit
71
15
Stacey Penthor
0 – 1
Paul Koks
39
11
Paul Koks
0 – 1
Andy Yang
42
13
John Pex
½ – ½
Paul Koks
38
12
Paul Koks
½ – ½
Rob Buschman
42
13
Shashank Kaushik
½ – ½
Paul Koks
56
14
Paul Koks
1 – 0
Richard Gooijers
41
9
Paul Koks
0 – 1
Willy Au
31
13
Chris Verheijden
1 – 0
Paul Koks
24
Totaal: 384
Eindresultaat ten opzichte van tegenstanders
punten
mijn resultaat
8
Andy Yang
5½
0
9
John Pex
5½
½
14
Saigal Archit
5
½
16
Willy Au
5
0
20
Chris Verheijden
5
0
24
Rob Buschman
4½
½
29
Shashank Kaushik
4½
½
32
Paul Koks
4
37
Stacey Penthor
4
1
39
Richard Gooijers
3½
1
Eerste ronde Zaterdag 5 juli 2025
Groep C Bord 17
Paul Koks
–
Saigal Archit
½
½
In de openingsronde mag ik het met de witte formatie opnemen tegen Saigal Archit uit India. FIDE-arbiter en schaaktrainer.
Na een verkennende openingsfase heb ik uitzicht op pionverlies, maar zie kansen op compensatie.
stelling na 11.Pg3
Vijf zetten later heb ik een paard comfortabel op de vijfde rij staan en kan ik vervolgens met onder meer enkele tempozetten mijn stukken harmonieus opstellen.
stelling na 21.De2
Na 24 zetten van beide formaties staat de stelling volgens Komodo nagenoeg in balans.
stelling na 24…Dd6
In het vervolg doe ik het niet helemaal handig. Raak nog eens twee pionnen kwijt, maar de dreiging die ik op kan bouwen doen wat met een tegenstander en na 40 zetten staat de stelling helemaal in balans.
Achter het bord voelt dat niet zo; drie pionnen achter is wel veel…
stelling na 40.De5
Wat in deze partij ook niet tegengezeten heeft is dat Saigal dacht dat ie in z’n increment-tijd aan het spelen was. En niet de tijd nam om de stelling grondig te onderzoeken. Terwijl de 40e zet al gespeeld is. Al is 15 minuten extra tijd ook niet veel, maar bood toch ruimte voor zoeken naar betere mogelijkheden voor zwart dan uitgevoerd.
stelling na 51…f4
Hier speel ik 52.Txa3 in een niet misplaatste veronderstelling dat zwart de toren laat staan wegens mijn tegenspel met de dame op de koningsvleugel.
Nadat de dames van het bord zijn is de stelling permanent in balans.
stelling na 54…Txd7
De stelling wordt verder uitgewrongen totdat er twee koningen op het bord achterblijven.
slotstelling na 71…Kxh7
Waarmee het toernooi begonnen is met een meeslepende partij. Waarna ik besluit niet te blijven hangen in de speelzaal, of Restaurant De Oerknal, maar de ontspanning op te zoeken middels een thuisreis. Een aanpak waarmee ik de plank niet missla tijdens dit toernooi en steeds optimaal uitgerust aan de volgende ronde kan beginnen.
Tweede ronde Zondag 6 juli 2025
Bord 15
Stacey Penthor
–
Paul Koks
0
1
In de tweede ronde tref ik de eerste van drie tegenstanders van schaakvereniging VAS tijdens dit toernooi: Stacey Penthor.
Er komt het frans op het bord, waarbij Stacey er zonder aarzelen meteen een doorschuifvariant van maakt.
Na wits vierde zet kan ik waarschijnlijk kiezen tussen dubbelpion op de c-lijn of witte veldenloper van het bord.
stelling na 4.Lb5+
Ik kies ervoor mijn loper voorlopig op het bord te houden en gun een van mijn paarden deze zondag verder zijn rust.
In het vervolg wordt niet alleen het probleem van de dubbelpion opgelost; beide witte centrumpionnen gaan vanaf de zijlijn toekijken.
stelling na 13…Txf6
Voor de lange termijn ligt het plan dreiging op te voeren via de f-lijn, middels verdubbeling torens en ondersteund door de witte velden loper.
Wits koningspionnenformatie raakt beschadigd, waarmee wit wel een halfopen g-lijn beschikbaar heeft waar rekening mee gehouden moet worden.
stelling na 20.Taf8
Hier en daar had het wat efficiënter gekund volgens Komodo, maar mijn stelling staat steeds prima in de plus, wanneer de aanval via de g-lijn succesvol geneutraliseerd is.
stelling na 26…Tf6
Er volgt een mooie vaardigheidstraining door het uitspelen helemaal te mogen bewijzen.
stelling na 34.Dg2
Na 34…f3 35.Te8+Kf7 36.Dh2 Txh2 37.Pxh2 Kxe8 38.Pxf3 Dh3 39.Ph2 Lc7 is er zicht op mat in één en geeft wit op.
slotstelling na 39…Lc7
Na de partij weer de optimale ontspanning opgezocht middels de thuisreis. Waarbij ik het – eenmaal thuis – niet hoef te proberen het laat te maken. Evenals na een werkdag kan er na een schaakdag prima geslapen worden. Een mooi tv-programma zoals de Avondetappe kan ook de volgende ochtend in uitgeslapen toestand bekeken worden.
Derde ronde Maandag 7 juli 2025
Bord 11
Paul Koks
–
Andy Yang
0
1
In de derde ronde tref ik in Andy Yang een Engelse jongeman tegenover me, die dit toernooi 5½ punten zal scoren.
Met de witte formatie komt er een Konings-Indisch op het bord, waarbij we na zeven zetten nog in de verkenningsfase zitten.
stelling na 7…c5
Na 8.Dc2 Tb8 zie ik de mogelijkheid zwarts witte veldenloper uit te schakelen. Het kost wel drie zetten, maar in het Konings-Indische thema niet onbelangrijk. De tijd zal leren of ik er goed aan gedaan heb.
stelling na 12…Dxc8
Met 13.a3 h6 14.b4 b6 15.Lb2 Tb8 16.h3 e6 17.e4 Ph7 wordt de stelling er niet saaier van.
stelling na 17…Ph7
Hier speel ik 18.e5 om na uitvoering van de zet tot de conclusie te komen dat het daarvoor te vroeg was; de pion op d4 is in de steek gelaten. De zet 18.Le2 was een belangrijke voorbereidende ondersteuning geweest. Vanaf mijn 18e zet glipt de partij door mijn vingers.
Via 18…cxd4 19.Pxd4 Pxe5 20.Le4 Pg5 21.f4 lijkt er compensatie op komst.
stelling na 21.f4
Met 22.fxe5 als reactie op 21…Pxe4 zou dat zijn bereikt, maar die zet vind ik niet en speel 22.Dxe4 en raak met 22…Pxc4 nog eens een pion kwijt. Al een reeks zetten overtuigd van mijn inval via c6 met Paard, waarbij het gemiste tussenzetje 23…d5 deze invasie succesvol ontkracht.
stelling na 23…d5
Bereiken van een toreneindspel met 2 pionnen minder is vervolgens het maximaal haalbare.
stelling na 28.Txd6
In het vervolg help ik mee aan het bouwen van een matconstructie voor het matzetten van mijn eigen koning. Dat heb ik door zodra het te laat is.
slotstelling na 42…Kd5
Een partij als deze hoort er ook bij in het maken van vlieguren in werken aan je repertoire.
Vierde ronde Dinsdag 8 juli 2025
Bord 13
John Pex
–
Paul Koks
½
½
In de vierde ronde tref ik met John Pex de tweede tegenstander van schaakvereniging VAS, waarbij er een variant in het Engels op het bord komt.
stelling na 9…Tb8
Vanuit deze stelling komt de beheerder van de witte formatie op het idee om de zwarte veldenloper af te ruilen, waarbij ik vergeet mijn witte veldenloper te ontwikkelen.
stelling na 14…f5
Via 15.e3 Pe6 16.a3 a6 17.Pd5 Pa5 18.fxe5 Pb3 heb ik zicht op kwaliteitswinst, maar wordt het best even eng.
stelling na 18…Pb5
De witte formatie krijgt een gepasseerde pion op de zesde rij en heeft met twee veroverde pionnen prima compensatie voor de kwaliteit.
stelling na 22.De5
In diagramstelling heb ik de voorbereidende zet 22…Pxh3+ nodig om met mijn toren wits zet De7+ te voorkomen. De schaakslagzet ontgaat John en hij speelt in eerste instantie 23.De7, waarop er even een arbitermomentje volgt.
Ik krijg er twee minuten bij en we spelen weer verder. Ik herover twee pionnen, voor het moment nadert dat de kwaliteit teruggegeven wordt.
stelling na 27.De6
Spoedig wordt een pionneneindspel bereikt, waarbij John remise aanbied. Ik ga akkoord.
slotstelling na 37.Ke4
Vijfde ronde Woensdag 9 juli 2025
Bord 12
Paul Koks
–
Rob Buschman
½
½
Op de tweede woensdag van juli mag ik het in de vijfde ronde met de witte formatie opnemen tegen Rob Buschman van schaakvereniging Santpoort.
Er komt een stelling op het bord, dat door Komodo de Trompowsky aanval genoemd wordt. Waarbij onderweg 6…d6 ervoor zorgt dat een wit paard niet veld e5 kan betreden.
stelling na 10…0-0
Ik kies ervoor te gaan voor vereenvoudiging, om vervolgens te kijken of er kansen zijn om open te breken.
stelling na 17.Dxe4
Via 17…Lf6 18.f5 e5 19.d5 Tac8 20.b3 De7 21.c4 komt de volgende stelling op het bord.
stelling na 21.c4
Achter het bord kan ik geen veilige breekmogelijkheden vinden, waardoor na mijn 29e zet de volgende stelling op het bord staat.
stelling na 29.Tff2
Het slotakkoord is 29…f6 30.La3 Dd7 31.Tf3 Lf8 32.De3 Tb8 waarna Rob remise aanbied.
slotstelling na 32…Tb8
Na even aarzelen ga ik akkoord, waarop Rob aangeeft dat hij vindt dat ik beter sta. Activiteiten over de koningsvleugel biedt de zwarte formatie binnen te komen via veld c5, waardoor ik het niet aandurfde. Ik laat het los om thuis bij invoeren te zien dat de slotstelling er eentje is die in balans is.
Zesde ronde Donderdag 10 juli 2025
Bord 13
Shashank Kaushik
–
Paul Koks
½
½
In de zesde ronde tref ik de derde opponent van schaakvereniging VAS: tegen Shashank Kaushik komt de ruilvariant van het Frans op het bord.
stelling na 7…0-0
In het vervolg benut ik tussen de zetten door de mogelijkheid mijn pionnen op te laten marcheren.
stelling na 14.c3
In verdere afruilactiviteiten zie ik de zet 18.Pxd4 aankomen, maar overzie dat de pion op c3 onhoudbaar is.
stelling na 18.Pxd4
Via 18…Lxd1 19.Pxc6 Lxc2 20.Tac1 Ld3 21.Txc3 Tfe8 wordt er nog een mooie tegendreiging op het bord gezet.
stelling na 21…Tfe8
Shashank kiest ervoor de stelling verder te vereenvoudigen naar een toreneindspel, waarbij ik het gevoel krijg dat remise haalbaar moet zijn.
22.Pe7+ Kf8 23.Txd3 Txe7 24.Txe7 Kxe7
stelling na 24…Kxe7
Je hoort mij niet klagen over het feit dat Shashank vroeg begint met het opmarcheren van zijn b-pion.
stelling na 33.b5
In het vervolg blijft er een af te stoppen randpion over en wordt de pionnenketen op de koningsvleugel vereenvoudigd.
stelling na 40…fxg4
Wits 41.Kf2 geeft me de mogelijkheid om mijn toren op de koningsvleugel in de strijd te gooien. De koning houdt de a-pion wel tegen, mits ik op tijd 43…Kb6 speel. Voordat wit 44.a5+ speelt.
stelling na 43…Kb6
Na 44.a5+ Ka6 45.Ta1 Txg3 46.Kf4 Th3 47.Kg5 g3 48.Kxh5 g2 49.Tg1 Tg3 is wits koning opgesloten op de h-lijn.
stelling na 49…Tg3
Shashank stelt hier remise voor, maar ik wil graag de slotstelling op het bord hebben. Zo’n stelling komt niet zo vaak voor. Zeven zetten later staat er een echte PAT op het bord.
slotstelling na 56…Txg2
Trots op deze remise, – mijn vierde tijdens dit toernooi – waarmee eens een keer niet verloren is van een 10-jarige. Shashank wil analyseren, maar ik excuseer me en houdt vast aan het opzoeken van totale ontspanning na de partij. Want morgen weer een partij.
Zevende ronde Vrijdag 11 juli 2025
Bord 14
Paul Koks
–
Richard Gooijers
1
0
In de zevende ronde mag ik met de witte formatie aantreden tegen Richard Gooijers, waarmee ik voor de tweede keer een blinde schaker tegenover me tref.
De vorige keer was tijdens de 5e ronde van het Open NK Reservegroep C in Dieren – 2012 – toen het remise werd tegen Lucas de Jong. Die me wist te vertellen dat hij in 2011 op de website Gameknot.com twee partijen tegen iemand uit Den Haag had gespeeld. Die persoon was ik.
Evenals in de vijfde ronde komt er een stelling op het bord, dat Komodo de Trompowsky aanval noemt. Waarbij zwart geen paard op e5 toelaat.
stelling na 9…d6
Na 10.Pg5 Pd5 11.Df3 f5 12.De2 mag ik niet klagen dat de mogelijke pionwinst voor zwart via 12…Pxf4 13.Txf4 Dxg5 ontgaat.
stelling na 12.De2
In het vervolg krijg ik alvast een pion op de vijfde rij en sta redelijk comfortabel.
stelling na 18.Lc4
Het schaken blijft mensenwerk… Ik krijg de pion op de zesde rij, maar mij ontgaat dat zwart kan gaan voor de kwaliteit.
stelling na 20…Lc4
Na 21.De3 Lxf1 22.e7 Tfe8 23.de6+ Kh8 24.Txf1 is de stellingswaarde volgens Komodo 0.00, maar achter het bord voelt dat niet zo.
Er wordt afgewikkeld naar een stelling dat klaar is voor het slotakkoord.
stelling na 35…Tc5
Hier volgt 36.Le3 Td5 37.Pg5+ Kg8 38.Pe6 Lf6.
stelling na 38…Lf6
Na 39.Pc7 Td7 40.Pxe8 Txb7 41.Pxf6+ wordt ik gefeliciteerd met de partij.
stelling na 41.Pxf6+
Het is juist half vier geweest, waardoor ik nog juist voor 16.00 uur kan inchecken voor de 40% korting op de treinrit richting Den Haag. Waarbij de ouderwetse wandelsouplesse prima van pas komt. In het gedeelte door het viaduct ‘lift’ een jongedame tot op het perron mee in het tempo.
Achtste ronde Zaterdag 12 juli 2025
Bord 9
Paul Koks
–
Willy Au
0
1
De voorlaatste ronde mag ik het opnemen tegen Willy Au, waar ik afgelopen jaren drie keer met zwart tegen gespeeld heb. Tijdens een editie van Best of the West in Amsterdam en de laatste twee edities van de Kennemer Open in Heemstede.
Na aankondiging van mijn verslag over Science Park toernooi op facebook is Willy Au in de pen gekropen en heeft een verslag geleverd waar ik alleen de diagrammen aan diende toe te voegen. Bedankt hiervoor!
Willy Au schrijft:
“In de achtste ronde van het Science Park toernooi speelde Paul met wit tegen Willy Au.
Wit koos voor een rustige Stonewall-opstelling, waarmee wit hoopte geleidelijk druk op te bouwen op de koningsvleugel van zwart.
Zwart stelde zich flexibel op met …b6 en …Lb7, waarna wit met g4 en f4 ruimte kon winnen en zijn stukken goed neerzette.
stelling na 11.g4
Een belangrijk moment kwam na zwarts 14…f5. Deze ogenschijnlijk actieve zet bleek tactisch een blunder. Na 15.gxf5 kon wit profiteren, en niet veel later dwong wit zwart met 17…Txf7 tot het geven van een toren om mat te voorkomen. Daarmee won wit een kwaliteit en kreeg hij duidelijk voordeel.
stelling na 18.Dxf7
Wits stukken stonden actief, zwarts koning was naar h8 verdreven en zwarts verdediging was kwetsbaar. Rond 27.Tg7+ Ke6 had wit het initiatief stevig in handen. Wits dame stond op g7, zwarts koning op e6, en het zag ernaar uit dat wit kon doordrukken. Op dat moment stond wit volgens de engine ruim gewonnen.
stelling na 27.Tg7+
Toch liet wit hier met 28.Le1? de greep op de stelling los. In plaats van verder te drukken, trok wit een stuk terug, waardoor zwart zich kon hergroeperen. Met 28…Dd3 bracht zwart zijn dame actief in het spel en kwam er tegenspel. De aanval van wit verzandde en wit kwam zelf in de problemen.
Vanaf 31…De4+ was het initiatief volledig overgenomen. Wits eigen koning stond plotseling onveilig, en had geen goede verdediging meer. Zwart had nu volledig het initiatief en besliste de partij hiermee in zijn voordeel.
stelling na 31…De4+
Een pijnlijke nederlaag, vooral omdat wit lange tijd duidelijk beter stond, zowel materieel als positioneel. Maar dit soort momenten benadrukken opnieuw hoe belangrijk nauwkeurigheid is in kritieke fases. Willy Au bleef vechten in een lastige stelling en wist optimaal te profiteren van wits terugval in scherpte.”
Voetnoot van Paul: De zet 28.Le1 werd gespeeld met de bedoeling de loper naar h4 te verkassen. Wat ik had moeten spelen. Maar ik zag het gewoon niet meer in deze fase. Dat kan gebeuren.
Slotronde Zondag 13 juli 2025
Bord 13
Chris Verheijden
–
Paul Koks
1
0
Op de 84e geboortedag van mijn moeder mag ik het in de slotronde opnemen tegen Chris Verheijden van Caïssa. Er komt de Franse ruilvariant op het bord, waarbij een wit paard op e5 beland.
stelling na 9.Pe5
Nadat de meeste stukken bij het spel betrokken zijn gaat het erom spannen.
stelling na 13.Ld3
Voorlopig is er nog niet echt iets aan de hand, zodra wit 19.Tf1 gespeeld heeft.
stelling na 19.Tf1
Hier 19…Lg6 spelen was de aangewezen zet. Maar blijkbaar zit ik even in een fase dat ik het niet zie en speel 19…Lh7
Wit speelt 20.Tf6 waarna mat een kwestie van enkele zetten is.
slotstellling na 24.Txg7+
Onderweg naar spelverbetering horen dit soort partijen er ook bij.
Met het mooie weer buiten blijf ik wederom niet hangen en betreed de trein, juist wanneer het gaat regenen. Om eenmaal thuis te genieten van een geweldige Tour-etappe waarbij Mathieu van der Poel en Jonas Rickaert vanaf de start ontsnappen.