Het weekend na Hemelvaart staat al enkele maanden in het teken van mijn 6e deelname aan het Open Kampioenschap van Utrecht, dat voor de 51e keer georganiseerd wordt. Evenals vorig jaar op de prima locatie van de Internationale school, aan de voet van knooppunt Oudenrijn.

International school Utrecht

Na de laatste speeldag van de KNSB-competitie zijn er vooral toernooien gedraaid om het spelritme erin te houden, waarbij het vooral steeds leuk en gezellig is geweest.

Een toernooi met tegen de 400 deelnemers biedt op dat vlak ook een mooi perspectief.

grote speelzaal

sfeerplaatje

Op Hemelvaartsdag weer een proloog gedraaid; deze keer tijdens Hemelvaarttoernooi in Soest, waarbij 4 uit 7 gescoord werd tegen tegenstanders die zelf ook een prima score hebben behaald.

Soest

In Utrecht is er gestreden in vier groepen:

groep	rating
A	vanaf 2000
B	tussen 1850 en 2050
C	tussen 1700 en 1900
D	tot 1750

Hieronder mijn resultaten.

bord	wit	resultaat	zwart	aantal zetten
27	Manu Klootwijk	0 – 1	Paul Koks	23
1	Paul Koks	½ – ½	Remco Wagenaar	44
11	Thijs Lanczowski	½ – ½	Paul Koks	59
15	Paul Koks	½ – ½	Roby Visser	55
16	Thijs van Harten	0 – 1	Paul Koks	37
6	Paul Koks	½ – ½	Harry Graaskamp	53
Totaal: 271

Eindresultaat ten opzichte van tegenstanders

		punten	mijn resultaat
7	Roby Visser	4½	½
8	Thijs Lanczowski	4½	½
15	Paul Koks	4
18	Harry Graaskamp	4	½
36	Thijs van Harten	3	1
43	Remco Wagenaar	3	½
75	Manu Klootwijk	2	1

Eerste speeldag Vrijdag 15 mei 2026

Groep D

Bord 27

Manu Klootwijk	–	Paul Koks
0		1

Donderdagavond wordt al duidelijk dat ik het in de eerste ronde tegen Manu Klootwijk mag opnemen, waarbij ik de zwarte formatie mag hanteren.

Tijdens het informatieve kennismakingsrondje samen met de buren van bord 28 wordt duidelijk dat ze nog niet zo lang schaakt en dat ze een vriend heeft die op een livebord in groep B speelt.

Ik kon haar vertellen dat ik haar geboortejaar – 2008 – gezien had en dat ik in dat jaar 9 achtereenvolgende wedstrijden een persoonlijk record in mijn leeftijdscategorie (M40) gelopen heb.

Tijdens de partij werd duidelijk dat ze nog in het toernooi moest komen. Ik kon naar stukwinst spelen en met uitzicht op nog eens pionverlies geeft ze op.

slotstelling na 23…Lxe3

Ik excuseer me dat ik tussen de ronden door vooral mijn rust pak, om ’s middags er weer vol voor te kunnen gaan en niet de partij te gaan analyseren. Bovendien heeft ze een vriend die haar beter kan vertellen wat er beter kan; die schaakt nu eenmaal op hoger niveau.

Tussen de ronden door iemand gesproken die 1½ jaar op zee heeft gevaren. Tussen Vlissingen, Dover en Colombia. Zo gaat het even niet over schaken en kom je iets nieuws te weten over wat er in die branche bij komt kijken qua werkzaamheden.

Bord 1

Paul Koks	–	Remco Wagenaar
½		½

Het is voor mij een verrassing dat ik na één overwinning al op een livebord mag spelen en meteen ook bord 1. Daarmee wel leuk en een mooie uitdaging.

Met mijn witte formatie tegen Remco Wagenaar komt er een Bogo-Indisch op het bord, waarbij mijn formatie na 8 zetten iets beter staat; aldus Komodo.

stelling na 8…d5

Zwarts extra loperzet met 7…Le7 gaf me al een goed gevoel. Na 9.0-0 0-0 10.Te1 Pc6 11.b4 dxc4 12.Pxc4 Td8 13.Lb2 b5 werd dat gevoel versterkt.

stelling na 13…b5

Ik krijg mijn paard op het sterke veld e5 en win een pion.  In het vervolg kies ik een plan, waarmee ik wil bereiken opmarcheer ruimte voor mijn damepionnen wil creëren.

stelling na 21.Dc6

Ruilen is echter niet verplicht met schaken, dus ga daar niet in slagen. In de afwikkeling naar eindspel met 5 tegen 4 pionnen met witte loper tegen zwarte paard is er nog even hoop om een pion op een zwart veld te blokkeren.

stelling na 40.h4

Er wordt 40…h5 gespeeld, waarna er geen doorkomen meer aan is en afgewikkeld wordt naar zettenherhaling.

stelling na 44.Lc5

Tweede speeldag Zaterdag 16 mei 2026

De tweede toernooidag is tijdens de wandeling naar station Den Haag Mariahoeve meteen een stralende dag.

in Voorburg, onderweg naar station Den Haag Mariahoeve

Bord 11

Thijs Lanczwoski	–	Paul Koks
½		½

Op deze zaterdagochtend mag ik het opnemen tegen Thijs Lanczowski. Bij kennismaking wordt duidelijk dat hij de persoon is tegen wie ik tijdens het Noteboomtoernooi drie maanden terug een potje heb gespeeld in de bar- en analyse ruimte.

Tussen de 1.050 foto’s die ik als fotograaf tijdens dat toernooi gemaakt heb kun je je dat wel permitteren.

Er komt een Franse Tarrasch op het bord, zoals Komodo het noemt. 

stelling na 5.exd5

Voor het eerst dat ik deze stelling in een partij op het bord heb.

Met 5…Dxd5 6.Lc4 Dd8 verlies ik wel een tempo, maar de e-pion controleert mooie velden. Zodra ik ook mijn zwarteveldenloper ontwikkeld heb staat het als volgt.

stelling na 8…Lc5

Via 9.Pxc6 Dxd1+ houdt ik de witte formatie uit de rokade en staat het na 10.Kxd1 bxc6 11.Ke2 Pf6 12.Le3 Lb6 13.Thd1 Pd5 14.Ld4 0-0 comfortabel in balans.

stelling na 14…0-0

Met wits 15.a4 komen er kansen voor mijn toren over de b-lijn, maar niet met het slaan op b2 om de toren in te laten sluiten. Wel via 15…Tb8 16.a5 Lxd4 17.Pxd4 Tb4, waarbij stukwinst aanstaande is.

stelling na 17…Tb4

Er volgt 18.Kd3 e5 19.Pcx6 Lf5+ 20.Ke2 Txc4 21.Txd4 Txc2+ 22.Kf1 Txc6 23.Txe5 Le6.

stelling na 23…Le6

Hier sta ik voor de opdracht dit naar winst uit te spelen, nadat de witte pionnenmeerderheid op de damevleugel opgelost is.

Nadat die pionnenmeerderheid er niet meer is staat de volgende stelling op het bord en heeft wit zojuist 34.h5 gespeeld.

stelling na 34.h5

In deze stelling zie ik een kans een drie tegen twee pionnen meerderheid te creëren op de koningsvleugel met een gepasseerde randpion op de damevleugel. Achter het bord zie ik niet dat ik een toren plus loper tegen toren eindspel had kunnen formeren. Na afloop vertelde mijn tegenstander dat hij meteen had opgegeven, wanneer ik een loperzet had gespeeld. Maar zo gemakkelijk is zo’n eindspel ook niet uit te spelen.

Jan Willem Koelmans weet me te vertellen dat toren plus loper tegen toren eindspel taaie studie is.

Enfin, ik kies voor 34…Txa5 35.Tdxc4 Txh5+ 36.Kg2 Txc4 37.Txc4 a5 38.Tc7 Te5 39.Ta7

stelling na 39.Ta7

Er volgt een pionneneindspeltrainingssessie die eindigt met twee koningen op het bord.

stelling na 59.Kf1

Na afloop stelt Thijs dat dit een partij is geweest, waar je het drie uur over kunt hebben; maar dat gaan we niet doen. Want dan ben je gesloopt voor de middagronde.

Bord 15

Paul Koks	–	Roby Visser
½		½

Ik denk dat het niet voldoende de rust opgezocht hebben aan de basis ligt dat ik niet goed in de partij heb gezeten. Er komt het Hollands op het bord, waarbij ik voor een opmars kies, waarvan ik al snel besef dat ie vastloopt. Het wordt wel een leuke strijd, waarbij het vooral op zorgvuldig verdedigen aan komt.

Evenals in de ochtend eindigt deze partij in de vierde ronde in dead position.

slotstelling na 55 zetten

Derde speeldag Zondag 17 mei 2026

17 mei viel in 2015 ook op zondag en was destijds mijn laatste werkdag voor ADO Den Haag, tijdens ADO – PSV. Twee dagen later ben ik aan de slag gegaan bij Grafisch Centrum Vanderheim in Capelle aan den IJssel. Die hebben mij via Olympia Coolsingel – in een proces dat vanaf kort na mijn aanstelling bij ADO Den Haag, de aanhouder wint, drie maanden duurde – losgeweekt bij ADO, om met een Xeikon voor digitaal drukken te gaan werken. In 1996 genoot ik mijn opleiding bij een medeontwikkelaar van de Xeikon bij Blikman & Sirtorius in Gouda. Om vervolgens tot medio 2004 met digitaal drukken productief te zijn.

2021 was 17 mei mijn eerste werkdag in dienst van Haags Werkbedrijf na de revalidatieperiode vanwege de huidtransplantatie. Voor het incident dat leidde tot huidtransplantatie werkte ik als uitzendkracht via Manpower voor de Gemeente Den Haag, om meteen geplaatst te worden bij Haags Werkbedrijf vanwege mijn rijbewijs.

Op het schaakbord mag ik het op gaan nemen tegen Thijs van Harten. Tijdens ASV Voorjaarstoernooi en Bevrijdingstoernooi van dit jaar trof ik hem met mijn witte formatie. Het beloofde een interessante strijd te worden met verwisseling van kleuren.

zondagochtend tegen Thijs van Harten; foto van Harry Gielen

Bord 16

Thijs van Harten	–	Paul Koks
0		1

Het Franse thema komt op het bord, waarbij na wits zevende zet de volgende positie op het bord staat.

stelling na 7.Le2

Er volgt 7…cxd4 8.cxd4 Lb4+

stelling na 8…Lb4+

Een positie waarover GM Peng na afloop zegt: hier is 9.Kf1 de beste optie, om na g3 de koning op g2 een veilige haven te bezorgen.

Er wordt 9.Pd2 gespeeld en er volgt pionwinst voor mijn zwarte formatie en de belangrijke witteveldenloper wordt uitgeschakeld, voordat het echte middenspel kan beginnen.

stelling na 16…h6

Thijs speelt hier 17.Pc4

stelling na 17.Pc4

Een uitdagende positie staat op het bord, die grondig aandacht verdiend. WGM Peng laat zien dat het offer aanvaarden prima uitvoerbaar is, maar ik voel me ook goed bij mijn 17…Dc6.

Er volgt 18.Pe3 Db6, waarna Thijs uitgebreid de tijd neemt om zijn plan voor te bereiden. Met een pion achterstand zal er wel een aanval komen, gelet op onze meest recente rapidpartij in Wageningen.

Er volgt 19.Pg4 Pf5 20.Ph4 h5

stelling na 20…h5

Je moet het achter het bord maar zien uit te vogelen en varianten worden grondig bekeken, doorgerekend in deze uitdagende positie.

Er volgt 21.Pf6+ gxf6 22.exf6 Pxh4

stelling na 22…Pxh4

Achter het bord maakte ik me vervolgens toch wel zorgen om 23.Dg3+ Pg6 24.Dg5. Doch tijdens analyse wordt duidelijk dat ik dan 24…e5 heb om de matdreiging te neutraliseren. Thijs zag dat achter het bord en speelt 23.Dd2.

Na 23…Kh7 24.Dg6 Pf5 25.Dxh5 Ph6 26.Txc8 Lxc8 27.g4 Tg8 sta ik met mijn zwarte formatie zeer comfortabel.

stelling na 27…Tg8

Thijs laat het me helemaal bewijzen, om te capituleren wanneer ook zijn toren op bezwijken staat.

stelling na 37…Pf5+

Tijdens onze nabespreking in het bargedeelte kwam GM Peng in de slotfase erbij zitten, waarna we er voor gekozen hebben dan maar de hele partij met haar te bespreken. Wat subtiele nuttig commentaar opgeleverd heeft.

Bord 6

Paul Koks	–	Harry Graaskamp
½		½

In de slotronde mag ik dit toernooi voor de tweede keer op een livebord optreden en tref Harry Graaskamp uit de Almelose hoek als beheerder van de zwarte formatie tegenover me.

op een livebord, foto van Edith van Putten

In een Grünfeld belanden we vlot in een stelling, waarbij het ernaar uitziet dat de zwarte formatie uit is op dameruil.

stelling na 8…Db6

Er volgt 9.cxd5 Dxb3 10.axb3 cxd5, waarmee de ruil geschied is en er ambities ontstaan om een open lijn te benutten.

Voordeel van een vlotte dameruil is dat ik de dame in de slotfase niet kan verspelen, zoals ik dat in Wageningen in twee partijen gedaan heb.

In het vervolg krijg ik mijn toren op c1 .

stelling na 15.Tfc1

Mijn doel is mijn paard op c5 te krijgen, in combinatie met het benutten van de open c-lijn.

Ik slaag in die missie, waarmee de positie van de witte formatie er niet slechter op geworden is.

stelling na 21.Pc5

Een gepasseerde vrijpion op c5 is aanstaande, want een andere optie voor zwart is de pion op a6 afstaan. In het vervolg krijg ik via 21…Pxc5 22.bxc4 Pc4 23.Lc3 a5 24.b3 b4 25.Lxb4 Tb8 alsnog een pion te pakken

stelling na 25…Tb8

Hier is het een kwestie van goed doorrekenen om na te gaan of een doorgebroken zwarte pion af te stoppen is, dan wel mijn pion de overkant bereikt.

De uitvoering loopt gesmeerd, totdat ik over het hoofd zie dat er nog een pion op de diagonaal f3-a8 staat.

stelling na 30…Tc8

Meteen 31.d6 spelen en promotie is niet meer tegen te houden, maar ik speel 31.Ta8??

Ik kom er goed mee weg dat ik de kans krijg alsnog te promoveren en de toren terug te vorderen, waarbij een eindspel met ongelijke lopers ontstaat met 1 witte tegen twee zwarte pionnen. Dat eindspel eindigt na de 53e zet in remise.

slotstelling na 53…Lg5

Waarmee een eindscore van vier punten bereikt wordt en het toernooi ongeslagen doorstaan is.

Informatie vanuit Utrecht

OKU 2026