Het derde weekend van juni staat voor mij voor de derde keer in het teken van de HSG Open. Vorig jaar is het een bijzondere editie geweest, doordat ik met 4 uit 5 en de vrije vierde ronde op 4½ punten kon eindigen. Goed voor een gedeeld 2e t/m 5e plaats.
In 2025 was er eind van het jaar ook nog een succes tijdens het Oliebollentoernooi bij LSG. Het viertal van ASC 2 compleet makend speelde ik op bord 2 en had mijn bijdrage om met het team overtuigend tweede te worden in groep C. Met 20 matchpunten en 74 bordpunten uit 13 wedstrijden, waarbij je zowel met wit als met zwart tegen je tegenstander speelt.
| Terugblik jongere jaren |
In mijn jongere jaren stond het derde weekend in het teken van de lange afstand wandeltocht Amsterdam – Leeuwaren, georganiseerd door sv Lange Afstand Tippelaars. Een vereniging dat in 2022 opgehouden is te bestaan.
Tijdens Amsterdam – Leeuwarden startte je zaterdagochtend om 11.00 uur vanaf de speeltuin op de Wingerdweg, om via Landsmeer, Twiske, Purmerend, Hoorn, Medemblik na 80 km in Den Oever aan te komen met een tempo van 7,2 km per uur, waarbij de baankapitein niet gepasseerd mag worden.
Om 1 uur ’s nachts ga je de afsluitdijk op en is het tempo vrij, om via Zurich, Arum, Hitzum en Franeker bij Vliegbasis Leeuwarden de finish te bereiken.
Van 1985 t/m 1993 wandelde ik 6x Amsterdam – Leeuwarden. De editie van 1990 was vier weken na een wedstrijd over 100 mijl in Schiedam (eindtijd 21u26’16”). Toen ik na het verlaten van de vliegbasis bij de bushalte stond, had ik het gevoel een tochtje van 40 km gewandeld te hebben.
In 2007 en 2015 wandelde ik een kortere versie van het evenement: Den Oever – Leeuwarden over 70 km, met finish bij een voetbalvereniging in Leeuwarden.
| 20e HSG Open |
Het toernooi is met ruim 300 deelnemers weer goed bezet en het belooft evenals vorige edities weer onder zomerse omstandigheden gespeeld te worden.

speellocatie HSG Open
In Hilversum is er gestreden in vier groepen:
| groep | rating |
| A | vanaf 2000 |
| B | tussen 1800 en 2050 |
| C | tussen 1600 en 1850 |
| D | tot 1650 |
Hieronder mijn resultaten.
| bord | wit | resultaat | zwart | aantal zetten |
| 11 | Inge Bunschoten | ½ – ½ | Paul Koks | 40 |
| 13 | Paul Koks | ½ – ½ | Henk Veerman | 33 |
| 12 | Sven Cats | 1 – 0 | Paul Koks | 44 |
| 17 | Paul Koks | ½ – ½ | Nanno Rijnders | 34 |
| 19 | Paul Vaillant | ½ – ½ | Paul Koks | 49 |
| Totaal: 200 | ||||
Eindresultaat ten opzichte van tegenstanders
| punten | mijn resultaat | ||
| 17 | Henk Veerman | 3½ | ½ |
| 18 | Sven Cats | 3½ | 0 |
| 23 | Nanno Rijnders | 3 | ½ |
| 32 | Paul Vaillant | 2½ | ½ |
| 35 | Paul Koks | 2½ | |
| 48 | Inge Bunschoten | 2 | ½ |
| Eerste speeldag Vrijdag 19 juni 2026 |
Groep C
Bord 11
| Inge Bunschoten | – | Paul Koks |
| partij | ||
| ½ | ½ | |
In de eerste ronde mag ik het de zwarte formatie opnemen tegen Inge Bunschoten, lid van HSG. Er komt via het Frans de Tarrasch op het bord, aldus Komodo met na wits vierde zet de volgende stelling op het bord.

stelling na 4.Pf3
In Utrecht speelde ik op de zaterdagochtend tegen Thijs Lenczowski in deze stelling 4…cxd4, waarna de stelling na 5.exd5 Dxd5 6.Lc4 Dd8 prima in balans is.
Deze vrijdag zie ik echter spoken na 5.Lb5 als reactie op 4…cxd4 en speel 4…Pc6. Beide formaties kunnen de stukken goed ontwikkelen, waarna er strijd in het centrum volgt.

stelling na 13.Dc2
Er volgt 13…Pxd2 14.Dxd2 Lxd3 15.Dxd3 Pe5 16.Pxe5 Txe5 17.c4.
De wittenveldenloper van wit is van het bord, maar ik was iets te optimistisch over mijn mogelijkheden na 17.c4. Middels 17…dxc4 val ik wel de dame aan, maar wit kan gewoon de dames ruilen, waarna de toren op d5 alsnog gevangen wordt. In het vervolg blijf ik watertrappelend boven water.
Tijdens het pareren van de dreiging op g7 krijg ik twee verbonden pionnen op de vijfde rij.

stelling na 22…fxe4
Beide pionnen gaan verloren, waarmee de witte formatie redelijk comfortabel in het zadel zit.
Zes zetten later staat er een stelling op het bord waarvan ik in eerste instantie het idee heb: mijn koning gaat mat komen te staan.

stelling na 28.De6
Na grondige beoordeling ben ik begonnen met de dame slaan. Om na 29.Txg7+ Kh8 30.Te7 met mijn dame op f6 het schaak op te heffen. Waarna ik met 31.Lxf6 Txf6 een stuk veroverd heb. Mijn pion op b7 gaat er nog af, waarmee het materieel in evenwicht is.

stelling na 32.Txb7
Ik zie mogelijkheden, indien ik mijn h-pion op h4 kan krijgen, maar heb wel een pionnen overwicht op de damevleugel in het oog te houden. Er wordt afgewikkeld naar zettenherhaling.

slotstelling na 40…Kg8
Inge heeft na deze ronde een vrije avond en zelf kies ik ervoor vooral de ontspanning op het terras van het hotel op te zoeken. Waarbij ik me de groentenrijke Chef’s soep prima laat smaken.

Chef’s soep op vrijdag
Bord 13
| Paul Koks | – | Henk Veerman |
| partij | ||
| ½ | ½ | |
Tijdens de tweede ronde mag ik het met de witte formatie opnemen tegen Henk Veerman uit Volendam. In 2019 speelde we de openingsronde van het Science Park toernooi in Amsterdam, waarbij ik eveneens met wit speelde. Een partij die na 24 zetten in remise eindigde. Na een prima eerste fase tegen de Benoni in die partij ging de glans van mijn stelling af en was content met het remiseaanbod.

slotstelling 2019 na 24…Txe4
Deze vrijdagavond komt er een Grünfeld op het bord, waarbij het na acht zetten als volgt staat.

stelling na 8…Le6
Er volgt een fase, waarbij zwart afwacht wat ik met mijn witte stukken ga doen. Wat tot uiting komt bij zijn twaalfde zet.

stelling na 12…Pe8
In het vervolg slaag ik erin de zwarteveldenloper eraf te ruilen, wat perspectief biedt op gebruik maken van de zwakke zwarte velden op de koningsvleugel bij zwart.

stelling na 17.Txd1
In het vervolg doe ik het niet handig, want ben min of meer gedwongen mijn wittenveldenloper te ruilen en krijg een geïsoleerde pion.

stelling na 22.Td6
In het vervolg laat ik een gepende loper toe, gedekt door mijn toren. Met de ambitie de toren met mijn koning te verjagen.

stelling na 27…Tb1
De zwarte formatie weet dit adequaat tegen te houden.

stelling na 31.Tc3
Er volgt 31…Pxc1 32.Txc1 Tb3 33.Ta1, waarbij ik remise aanbied. Er volgen geen felle protesten, waarmee het slotdiagram op het bord staat.
Waar ik vorig jaar de eerste toernooidag twee overtuigende overwinningen kon boeken is dat deze keer niet gelukt, maar in het algemeen wel prima strijd op het bord neergezet middels boeiende partijen.

slotstelling na 33.Ta1
Na de partij ga ik vlot huiswaarts en ben even na elven thuis. Tijdens partijen invoeren en slotdiagrammen bereikbaar maken houd ik met moeite mijn ogen open. Maar zie nog wel dat ik aanvankelijk een foutief diagram – van de stelling na 1 zet – van de 2e ronde geplaatst had. Dat dus vlot op kunnen lossen, alvorens te gaan slapen.
| Tweede speeldag Zaterdag 20 juni 2026 |
De derde zaterdag van juni stond voor mij tien jaar geleden – 2016 – in het teken van deelname aan de Zes uur van Haarlemmermeer op het Expo-terrein in Vijfhuizen. Een hardloopevenement over een parcours van zo’n 2400 meter, waar jaarlijks ook wel enkele snelwandelaars aan meedoen.
Met start en verzorgingspost in de Expohal leidde het parcours richting park, waar een colletje in zat om je scherp te houden. Een langs een AZC, waar in de loop van het evenement het publiek gevormd werd.
In gelijkmatig tempo – met weinig verschil in de rondetijden – wandelde ik iets meer dan 40 km bij elkaar. Bij het ingaan van de laatste ronde kreeg je een genummerd golfballetje mee, dat je op het asfalt mocht plaatsen, zodra je het finishschot hoorde. Voor alle zekerheid ben ik bij het golfballetje blijven staan, totdat het meetpunt genoteerd was. Een toevallig passerende hond kan zo’n golfballetje interessant vinden en dan ben je je meetpunt kwijt.
Op het schaakbord mag ik het opnemen tegen Sven Cats. Vorig jaar speelde ik tegen Liam Doevendans uit Volendam. De voormalige muziekband Cats komen ook uit Volendam, maar Sven Cats heeft waarschijnlijk geen raakvlakken met Volendam; hij speelt bij het Groningse SISSA.

omgeving speellocatie
Bord 12
| Sven Cats | – | Paul Koks |
| partij | ||
| 1 | 0 | |
In onze partij komt een doorschuifvariant in het Frans op het bord.

stelling na 6…Ld7
In het vervolg voelt het niet helemaal comfortabel na 7.dxc5 Lxc5 8.0-0, maar 8…a5 is een prima oplossing.
Na 9.Pbd2 Dc7 10.Pb3 Lb6 11.Te1 Pge7 12.Pbd4 staat de volgende stelling op het bord.

stelling na 12.Pbd4
In het vervolg raak ik verlost van de witteveldenloper op de diagonaal b1-h7 en kan ik mijn ontwikkeling afronden.

stelling na 18.Dd3
Een dubbele aanval op mijn loper op b6 kan ik op fraaie wijze weerleggen.

stelling na 21.Ld7
De loper mag gerust geslagen worden, maar Sven ziet dat ook wel en speelt 22.Df1.
In het vervolg blijft de stelling in balans en stelt de witte formatie na 32 zetten dameruil voor.

stelling na 32.Dc2
Achteraf wordt duidelijk dat ik mijn dame beter op het bord had kunnen houden. Ik ruil de dames en ga het avontuur in van pionneneindspel met mijn loper tegen het witte paard. Hierbij gaat het subtiel mis en staat er na 44 zetten een stelling op het bord, waar voor mij niets meer te halen valt.

stelling na 44.Ke3
De partij gaat verloren, maar tot aan de dameruil is het gewoon een prima partij geweest. Het is een eindspel geweest waar je iets van opsteekt.
Om aan voldoende slaapuren te kunnen komen ter voorbereiding van de vijfde ronde laat ik het – evenals vorige deelnames – deze zaterdag bij de middagronde en ga meteen huiswaarts om comfotabel op tijd thuis te zijn. De partijen kunnen nog ingevoerd worden voordat Nederland – Zweden begint. Al lukt het me niet de wedstrijd uit te kijken. Na een comfortabele ruim 7 uur slapen kan ik alsnog alle doelpunten zien, alvorens de reis naar Hilversum aan te vangen.
| Derde speeldag Zondag 21 juni 2026 |
De derde toernooidag gaan er partijen op het bord komen, waarbij ik het gevoel heb gehad dat ik die duidelijk had kunnen winnen. Dat wordt ook getoond in de analyse via chess.com. Dat duidt misschien dat de vorm er even niet is, om de juiste winstaanpak te vinden. Het schaken blijft toch een kwestie van ‘learning all the time’ en heb ook deze zondag genoten van twee geweldige partijen, waar ik twee jaar geleden in de slotronde niet meer in staat was om tegen Peter Egelie een fatsoenlijke partij op het bord te zetten. Maar vorig jaar natuurlijk de fantastische finalepartij die ik wist te winnen, om de gedeeld 2e t/m 5e plaats te bereiken.

uitzicht vanaf terras
Bord 17
| Paul Koks | – | Nanno Rijnders |
| partij | ||
| ½ | ½ | |
Ik mag het deze zondag in de ochtendronde met de witte formatie opnemen tegen Nanno Rijnders van VAS, waarbij ik vlot uitnodig tot ruil van de wittenveldenlopers.

stelling na 3.Ld3
Er wordt op de ruil ingegaan, waarna ik aan een comfortabele stelling kan bouwen, waarbij zwart kiest voor lange rokade.

stelling na 12.Le3
Ik kies voor een voortzetting dat min of meer vastloopt, maar het is allemaal nog te keepen. Ondanks de kwetsbaarheid van de geïsoleerde pion op e3.

stelling na 20…Lc5
Er volgt 21.Df3 The8 22.Pe4 Txe4 23.Txc5 De7 24.Tfc1 en het staat redelijk comfortabel.

stelling na 24.Tfc1
Na 24…Td7 zie ik niet dat 25.d6 meteen zijn effect had gehad en kies voor de op dat moment overbodige tussenzet 25.Kf2. Overtuigd van het succes van 25…Te5 26.d6.

stelling na 26.d6
De gedachte was: dit moet mat gaan en Nanno dacht dit ook. Zat op het punt om op te geven, maar vond nog de ontsnapping middels 26…Dh4+.
Achteraf bekeken had ik na 27.g3 De4 meteen de dames moeten ruilen, waarmee ik het eeuwige schaak eruit had kunnen halen. Ik speel echter meteen op pionwinst en zet vervolgens mijn toren op dezelfde lijn als mijn dame; zie de eeuwige schaakprocedure niet aankomen.

stelling na 30.Txf7
Het vervolg 30…Dc2+ 31.De2 Tf5+ 32.Txf5 is de inleiding waarmee de slotstelling na 34 zetten op het bord komt.

stelling na 34…Df5+
Het is weer geen saaie partij geweest, waarbij er vele mooie posities op het bord gekomen zijn.
Onderweg naar de slotronde is het goed vertoeven in de iets koelere buitenlucht ten opzichte van eerdere toernooidagen en laat een andere Chef’s soep ten opzichte van vrijdag zich goed smaken.

Chef’s soep op zondag
Vervolgens laat ik me ook de Club Sandwich prima smaken, waarbij het lukt niet te morsen op mijn gloednieuwe shirt; het jubileumshirt vanwege 20e editie HSG Open.
Bord 19
| Paul Vaillant | – | Paul Koks |
| partij | ||
| ½ | ½ | |
In de slotronde mag ik het opnemen tegen een naamgenoot: Paul Vaillant van de Almelose Schaakkring.
Het is alweer ruim twee jaar geleden dat ik tegen een naamgenoot speelde. Zowel in de 2e ronde als de finale van Schaak Off 2023/2024 speelde ik tegen Paul Winnubst. Hij won eind mei de 17e editie van de Kattenburger Open.
Evenals in de ochtendronde beschouwd Komodo de openingsfase van de middagpartij als onregelmatige openingen, waarmee weer een uitdagende partij op het bord komt.

stelling na 6…Pbd7
In het vervolg slaag ik er nog in de mogelijkheden die geboden worden goed te benutten.

stelling na 12…Dd3
De beheerder van de witte formatie vindt de verdedigende zetten, maar na 13.Kf2 Pc4 14.Te1 Tcd8 15.Pa3 staat mijn zwarte formatie nog steeds comfortabel.

stelling na 15.Pa3
Over het vervolg na 15…Pxe3 16.Txe3 Dd2+ 17.Te2 wordt via uitleg door chess.com duidelijk dat ik mijn dame eerst terug had moeten trekken, om vervolg aanpak eerst voor te bereiden.
Na 17…Dh6 18.Kg2 Td2 19.Txd2 Dxd2 20.Pf2 is de stelling weer volledig in balans.

stelling na 20.Pf2
Na ruil torens had ik ambities met mijn loper via b6, maar onderweg is ingaan op dameruil toch wel verstandiger, waarna een eindspel ontstaat met ieder twee knollen op het bord.

stelling na 32.Pdxb4
In het vervolg doe ik het niet handig; verspeel een pion en de witte formatie kan werken naar twee verbonden, gepasseerde pionnen.

stelling na 37.a4
In het vervolg slaag ik erin de witte pionnenketen aan de koningsvleugel te verbrokkelen, waarbij er een stelling ontstaat die in gaat leiden naar zettenherhaling.

stelling na 45.hxg5
Middels 45…Pe6 46.Kg4 Pf4 47.Kf3 Pe6 48.Kg4 Pf4 49.Kf3 Pe6 komt de slotstelling op het bord.

slotstelling na 49…Pe6
Weer remise gespeeld, maar daarbij toch weer een prima strijd op het bord neergezet.
Ik blijf niet hangen; bedank het personeel van het hotel voor de goede ontvangst en reis huiswaart om een mooi toernooiweekend af te sluiten.
Informatie vanuit Hilversum
Pingback: 20e HSG Open – Schaaksite